Την περασμένη Παρασκευή η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε μέτρα για να βοηθήσει τους αγρότες που αντιμετωπίζουν αύξηση του κόστους των λιπασμάτων και να στηρίξει την επισιτιστική ασφάλεια της Ευρώπης, υλοποιώντας το πρόσφατα ανακοινωθέν Σχέδιο Δράσης για τα Λιπάσματα. Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνεται και η δυνατότητα των κρατών μελών να καταβάλλουν νωρίτερα τις άμεσες ενισχύσεις στους αγρότες.
Στην Ελλάδα του 2026 βέβαια αυτό μοιάζει απλώς ανέφικτο, αφού είμαστε ήδη στα μέσα Ιουνίου και δεν έχει ανοίξει καν το ΟΣΔΕ για να υποδεχτεί τις δηλώσεις των παραγωγών. Αλλά και άμεσα να ανοίξει το ΟΣΔΕ, είναι δεδομένο ότι θα προκύψουν περαιτέρω καθυστερήσεις μιας και μιλάμε για ένα νέο σύστημα, μια νέα εφαρμογή, για την οποία σίγουρα θα χρειαστεί χρόνος. Όπως όλα δείχνουν φέτος το ΟΣΔΕ, θα κλείσει τον Σεπτέμβριο και οι χιλιάδες παραγωγοί θα αναγκαστούν να “τρέχουν” μέχρι την τελευταία στιγμή και πάλι για να υποβάλλουν δήλωση και να μη χάσουν την επιδότηση.
Αναλυτικά τα μέτρα
Πάντως όπως επισημαίνει η Επιτροπή: “Τους τελευταίους μήνες, οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα έχουν οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των λιπασμάτων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Για την αντιμετώπιση της κατάστασης αυτής, η Επιτροπή προτείνει δύο συγκεκριμένα βραχυπρόθεσμα μέτρα.
Πρώτον, παρέχει οικονομική ενίσχυση στους αγρότες που χρειάζεται να αγοράσουν λιπάσματα ώστε να εξασφαλίσουν τις επόμενες καλλιέργειές τους. Τις επόμενες εβδομάδες, η Επιτροπή στοχεύει να κινητοποιήσει συνολικά 540 εκατομμύρια ευρώ. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, πρότεινε την ενίσχυση του γεωργικού αποθεματικού με επιπλέον 300 εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2026, πέραν των υφιστάμενων πόρων. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να αυξήσουν το ποσό αυτό έως και κατά 200% με εθνικούς πόρους, ανεβάζοντας τη συνολική διαθέσιμη στήριξη έως και στα 1,5 δις ευρώ.
Δεύτερον, η Επιτροπή προτείνει στοχευμένες προσαρμογές στην Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ), ώστε τα κράτη μέλη να μπορούν να παρέχουν ταχύτερη και πιο ευέλικτη στήριξη στους αγρότες για την πρόσβαση σε λιπάσματα. Τα μέτρα περιλαμβάνουν:
ένα νέο πρόγραμμα ρευστότητας στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης για στήριξη σε περιόδους κρίσης,
τη δυνατότητα των κρατών μελών να καταβάλλουν νωρίτερα τις άμεσες ενισχύσεις στους αγρότες,
και τη δυνατότητα προσαρμογής του προϋπολογισμού των άμεσων ενισχύσεων για το ημερολογιακό έτος 2027″.
Το νέο πρόγραμμα ρευστότητας μπορεί να συγχρηματοδοτηθεί έως και κατά 65% από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και να αξιοποιήσει αδιάθετους πόρους που διαφορετικά θα χάνονταν. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να προσθέσουν εθνική χρηματοδότηση έως και 200%. Για να διασφαλιστεί η ταχεία εφαρμογή και να περιοριστεί η γραφειοκρατία, η στήριξη θα μπορεί να καταβάλλεται ως σταθερό ποσό ανά εκτάριο και να υλοποιείται μέσω των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ.
Όσον αφορά τις προκαταβολές των άμεσων ενισχύσεων, τα κράτη μέλη θα έχουν τη δυνατότητα να τις καταβάλλουν πριν από τις 16 Οκτωβρίου με αυξημένο ποσοστό προκαταβολής, βοηθώντας τους αγρότες να βελτιώσουν τη ρευστότητά τους.
Τέλος, η πρόταση παρέχει στα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευελιξία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των υψηλών τιμών των λιπασμάτων, μέσω προσαρμογής των κονδυλίων που προορίζονται για άμεσες ενισχύσεις το 2027.
Οι προτεινόμενες νομοθετικές τροποποιήσεις της ΚΑΠ θα διαβιβαστούν τώρα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο για έγκριση.
Η πρόταση για το γεωργικό αποθεματικό, που προβλέπει συνολική οικονομική ενίσχυση ύψους 540 εκατομμυρίων ευρώ, θα τεθεί προς ψηφοφορία στα κράτη μέλη στο πλαίσιο της Επιτροπής Κοινής Οργάνωσης των Αγορών, με τα αντίστοιχα εθνικά κονδύλια να καθορίζονται στην πρόταση. Εφόσον εγκριθεί από τα κράτη μέλη, η τελική υιοθέτηση προβλέπεται έως τα τέλη Ιουλίου 2026.
Το άρθρο “Πράσινο” Κομισιόν για πληρωμές τσεκ νωρίτερα, ενώ η Ελλάδα δεν έχει ανοίξει ακόμα το ΟΣΔΕ δημιουργήθηκε πρώτα στο Agronewsbomb | Ειδήσεις και νέα για αγρότες και κτηνοτρόφους.