Η άνοδος στις τιμές των λιπασμάτων, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη ενεργειακή κρίση και τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, δημιουργεί πίεση στον αγροτικό τομέα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η επικείμενη σύνοδος κορυφής στην Κύπρο, σκοπεύει να εξετάσει τις επιπτώσεις αυτής της αύξησης.
Οι αυξήσεις αυτές έχουν άμεση σχέση με τη διαταραχή των παγκόσμιων ενεργειακών ροών, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σημαντική άνοδο του κόστους παραγωγής ενέργειας και κατ’ επέκταση των λιπασμάτων, τα οποία είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα προϊόντα. Οι προτάσεις που έχει διαμορφώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εξετάζουν τη δημιουργία ενός προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων, το οποίο θα δίνει τη δυνατότητα στα 27 κράτη-μέλη να στηρίξουν πιο ευέλικτα τους πιο πληγέντες τομείς της οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό, προτείνουν την κάλυψη έως και του 50% του επιπλέον κόστους καυσίμων για τον τομέα της γεωργίας, λαμβάνοντας υπόψη και την αύξηση των τιμών των λιπασμάτων. Το ζήτημα της γεωργίας ανήκει σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων στήριξης, που περιλαμβάνει επίσης την αλιεία και τις μεταφορές, τόσο στις θαλάσσιες όσο και στις χερσαίες συνδέσεις μικρών αποστάσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει να δώσει μεγαλύτερο περιθώριο δράσης στις εθνικές κυβερνήσεις, καθώς το θέμα αυτό παραδοσιακά συγκεντρώνει ευρεία συναίνεση.
Ωστόσο, οι συζητήσεις δε σταματούν μόνο στο άμεσο κόστος για τη γεωργία. Η προσωρινή χαλάρωση των κανόνων κρατικών ενισχύσεων, επαναφέρει στο προσκήνιο τις ανισότητες μεταξύ των κρατών-μελών, καθώς χώρες με μεγαλύτερο δημοσιονομικό χώρο, ίσως προχωρήσουν σε εκτενέστερες επιδοτήσεις, προκαλώντας ανισορροπίες στην εσωτερική αγορά της ΕΕ. Παράλληλα, εξετάζονται και προτάσεις για τη φορολόγηση των υπερκερδών μεγάλων ενεργειακών εταιρειών, οι οποίες επωφελούνται από τη συνεχιζόμενη κρίση, με στόχο τη χρηματοδότηση μέτρων στήριξης για ευάλωτους τομείς όπως η γεωργία.
Οι αποφάσεις που θα λάβει η σύνοδος, αναμένεται να καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό την ευρωπαϊκή στρατηγική για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, τόσο σε ενεργειακό, όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο.