Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Γιώργος Αρσένος, καθηγητής ΑΠΘ: «Η ανασύσταση δεν πρέπει να είναι επιστροφή»

Η ελληνική κτηνοτροφία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Η ανασύσταση των κοπαδιών μετά τις μεγάλες απώλειες δεν μπορεί να είναι απλώς μια επιστροφή στα παλιά. Το ερώτημα είναι αν θα ξαναφτιάξουμε το ίδιο μοντέλο ή αν θα αξιοποιήσουμε την κρίση για να το αλλάξουμε. Ο καθηγητής του ΑΠΘ Γεώργιος Αρσένος

Meat News: Αν σας ζητούσαμε να περιγράψετε την ελληνική αιγοπροβατοτροφία του 2035, τι θα θέλατε να έχει αλλάξει σε σχέση με τη σημερινή εικόνα;

Γιώργος Αρσένος: Το 2035 θα ήθελα η αιγοπροβατοτροφία να είναι επάγγελμα που επιλέγει συνειδητά ένας νέος κτηνοτρόφος και όχι ένα επάγγελμα στο οποίο μένει επειδή δεν έχει άλλη επιλογή. Θα ήθελα να αλλάξει η εικόνα για τον αιγοπροβατοτρόφο ώστε να αναγνωρίζεται ο ρόλος του ως φροντιστή του περιβάλλοντος και βασικό συντελεστή της διατροφικής ασφάλειας της χώρας. Για να επιτευχθούν αυτές οι αλλαγές θα πρέπει να μπουν περισσότεροι νέοι κτηνοτρόφοι στο κλάδο αυτό. Θα πρέπει να έχουν τη κατάλληλη κατάρτιση και να διαχειρίζονται την εκτροφή ως επιχείρηση γνωρίζοντας τις λεπτομέρειες του κόστους παραγωγής. Θα πρέπει να έχουν σχέδιο για μελλοντική βιωσιμότητα που θα βασίζεται κυρίως στη παραγωγικότητα της εκτροφής και λιγότερο στις επιδοτήσεις. Οι εκτροφές θα πρέπει να εξασφαλίζουν τις βέλτιστες συνθήκες εργασίας για το προσωπικό και ευκολία στη διαχείριση του ποιμνίου. Χρειάζεται σύγχρονος μηχανολογικός εξοπλισμός, ηλεκτρονική ταυτότητα για κάθε ζώο και δυνατότητα καταγραφής ατομικών δεδομένων παραγωγής και υγείας.

Το 2035 θα υπάρχουν λιγότερες εκμεταλλεύσεις και πολύ λιγότερα ζώα από σήμερα. Αυτό δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα, αν οι εκτροφές που θα μείνουν είναι βιώσιμες και παράγουν περισσότερο γάλα και περισσότερη αξία ανά ζώο. Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή να μην να μην χαθούν οι μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις ιδίως αυτές στα νησιά καθώς και σε ημιορεινές και ορεινές περιοχές. Οι εκμεταλλεύσεις αυτές πρέπει να έχουν θέση στο μοντέλο του 2035, με άλλα κριτήρια επιτυχίας από τις εντατικές. Το 2035 η αιγοπροβατοτροφία πρέπει να διατηρήσει τη ταυτότητά της (ντόπιες φυλές, παραδοσιακά προϊόντα) αποκτώντας ταυτόχρονα την οργάνωση που λείπει σήμερα. Κάθε ζώο θα έχει ψηφιακή και γενετική ταυτότητα και θα γνωρίζουμε τη παραγωγή, την υγεία, την αναπαραγωγή και τη γενετική του αξία. Θα ήθελα εκμεταλλεύσεις διαφορετικού μεγέθους, συμπεριλαμβανομένων των μικρών και μεσαίων, να έχουν θέση στο νέο παραγωγικό μοντέλο. Η μικρή εκμετάλλευση δεν πρέπει να θεωρείται από μόνη της πρόβλημα. Πρόβλημα είναι η μικρή εκμετάλλευση όταν λειτουργεί απομονωμένη, χωρίς πρόσβαση σε τεχνολογία, γνώση, γενετική βελτίωση, υπηρεσίες και οργανωμένη αγορά.

Οι έρευνές μας για την οικονομική αποδοτικότητα [13], [14], τη βιωσιμότητα [1],[2], την ανθεκτικότητα [10], [11], [12], [17], τη γενετική βελτίωση [3], [4] και τις στρατηγικές επιλογής [18] οδηγεί σε ένα κοινό συμπέρασμα: το μέλλον της ελληνικής αιγοπροβατοτροφίας δεν θα κριθεί από το πόσα ζώα θα έχουμε, αλλά από το πόσο έξυπνα θα τα διαχειριζόμαστε.

Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου δεν πρέπει να είναι επιστροφή στο παρελθόν. Πρέπει να είναι η ευκαιρία για τη δημιουργία ενός νέου ελληνικού μοντέλου κτηνοτροφίας: παραγωγικού, γενετικά βελτιωμένου, ανθεκτικού, ψηφιακού, οικονομικά βιώσιμου και απόλυτα προσαρμοσμένου στις ελληνικές συνθήκες.

Info

Ο Γεώργιος Αρσένος είναι κτηνίατρος και καθηγητής Ζωικής Παραγωγής, Ηθολογίας και Ευζωίας των ζώων στο Τμήμα Κτηνιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διευθυντής του Εργαστηρίου Ζωικής Παραγωγής και Προστασίας Περιβάλλοντος. Αποφοίτησε από την Κτηνιατρική του ΑΠΘ το 1993 και απέκτησε διδακτορικό από το ίδιο πανεπιστήμιο το 1997. Το 2001 ολοκλήρωσε δεύτερο διδακτορικό στο University of Edinburgh, με αντικείμενο τη συμπεριφορική διατροφή των ζώων.

Το ερευνητικό του έργο επικεντρώνεται στη ζωική παραγωγή, τη διατροφή, τη γενετική βελτίωση, την υγεία και την ευζωία των παραγωγικών ζώων, καθώς και στη βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων. Έχει συμμετάσχει ως επιστημονικός υπεύθυνος σε 119 ερευνητικά έργα και έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με την αιγοπροβατοτροφία και τα συστήματα εκτροφής.

Ενδεικτική Βιβλιογραφία

[1] Paraskevopoulou, C., Theodoridis, A., Johnson, M., Ragkos, A., Arguile, L., Smith, L., Vlachos, D., & Arsenos, G. (2020). Sustainability Assessment of Goat and Sheep Farms: A Comparison between European Countries. Sustainability, 12(8), 3099. https://doi.org/10.3390/su12083099

[2] Vouraki, S., Skourtis, I., Psichos, K., Jones, W., Davis, C., Johnson, M., Riaguas Rupérez, L., Theodoridis, A., & Arsenos, G. (2020). A Decision Support System for Economically Sustainable Sheep and Goat Farming. Animals, 10(12), 2421. https://doi.org/10.3390/ani10122421

[3] Argyriadou, A., Gelasakis, A. I., Banos, G., & Arsenos, G. (2020). Genetic improvement of indigenous Greek sheep and goat breeds. Journal of the Hellenic Veterinary Medical Society, 71(1), 2063–2072. https://doi.org/10.12681/jhvms.22967

[4] Michailidou, S., Tsangaris, G., Fthenakis, G. C., Tzora, A., Skoufos, I., Karkabounas, S. C., Banos, G., Argiriou, A., & Arsenos, G. (2018). Genomic diversity and population structure of three autochthonous Greek sheep breeds assessed with genome-wide DNA arrays. Molecular Genetics and Genomics, 293(3), 753–768. https://doi.org/10.1007/s00438-018-1421-x

[5] Gelasakis, A. I., Rose, G., Giannakou, R., Valergakis, G. E., Theodoridis, A., Fortomaris, P., & Arsenos, G. (2017). Typology and characteristics of dairy goat production systems in Greece. Livestock Science, 197, 22–29. https://doi.org/10.1016/j.livsci.2017.01.003

[6] Vouraki, S., Papanikolopoulou, V., Argyriadou, A., Priskas, S., Banos, G., & Arsenos, G. (2025). Phenotypic and genetic parameters of grazing behaviour of semi-extensively reared Boutsko sheep. Applied Animal Behaviour Science, 282, 106473. https://doi.org/10.1016/j.applanim.2024.106473

[7] Ragkos, A., Theodoridis, A., & Arsenos, G. (2019). Alternative Approaches of Summer Milk Sales from Transhumant Sheep and Goat Farms: A Case Study from Northern Greece. Sustainability, 11(20), 5642. https://doi.org/10.3390/su11205642

[8] Priskas, S., Valergakis, G., Tsakmakidis, I., Vouraki, S., Papanikolopoulou, V., Theodoridis, A., & Arsenos, G. (2022). The Role of Housing Conditions on the Success of Artificial Insemination in Intensively Reared Dairy Ewes in Greece. Animals, 12(19), 2693. https://doi.org/10.3390/ani12192693

[9] Vouraki, S., Gelasakis, A. I., Fotiadou, V., Banos, G., & Arsenos, G. (2022). Repeatability of Health and Welfare Traits and Correlation with Performance Traits in Dairy Goats Reared under Low-Input Farming Systems. Veterinary Sciences, 9(6), 289. https://doi.org/10.3390/vetsci9060289

[10] Tsartsianidou, V., Sánchez-Molano, E., Kapsona, V. V., Basdagianni, Z., Chatziplis, D., Arsenos, G., Triantafyllidis, A., & Banos, G. (2021). A comprehensive genome-wide scan detects genomic regions related to local adaptation and climate resilience in Mediterranean domestic sheep. Genetics Selection Evolution, 53(1), Article 90. https://doi.org/10.1186/s12711-021-00682-7

[11] Tsartsianidou, V., Kapsona, V. V., Sánchez-Molano, E., Basdagianni, Z., Carabaño, M. J., Chatziplis, D., Arsenos, G., Triantafyllidis, A., & Banos, G. (2021). Understanding the seasonality of performance resilience to climate volatility in Mediterranean dairy sheep. Scientific Reports, 11, 1889. https://doi.org/10.1038/s41598-021-81461-8

[12] Argyriadou, A., Michailidou, S., Vouraki, S., Tsartsianidou, V., Triantafyllidis, A., Gelasakis, A., Banos, G., & Arsenos, G. (2023). A genome-wide association study reveals novel SNP markers associated with resilience traits in two Mediterranean dairy sheep breeds. Frontiers in Genetics, 14, 1294573. https://doi.org/10.3389/fgene.2023.1294573

[13] Theodoridis, A., Vouraki, S., Morin, E., Koutouzidou, G., & Arsenos, G. (2022). Efficiency Analysis and Identification of Best Practices and Innovations in Dairy Sheep Farming. Sustainability, 14(21), 13949. https://doi.org/10.3390/su142113949

[14] Papanikolopoulou, V., Vouraki, S., Priskas, S., Theodoridis, A., Dimitriou, S., & Arsenos, G. (2023). Economic Performance of Dairy Sheep Farms in Less-Favoured Areas of Greece: A Comparative Analysis Based on Flock Size and Farming System. Sustainability, 15(2), 1681. https://doi.org/10.3390/su15021681

[15] Theodoridis, A., Ragkos, A., Vouraki, S., Arsenos, G., Kominakis, A., Coppin, S., Thénard, V., & Byrne, T. J. (2023). Novel Resilient and Sustainable Farm Profiles in Small Ruminant Production Systems Using Mathematical Programming Model. Sustainability, 15(15), 11499. https://doi.org/10.3390/su151511499 MDPI

[16] Mandolesi, S., Naspetti, S., Arsenos, G., Caramelle-Holtz, E., Latvala, T., Martin-Collado, D., Orsini, S., Ozturk, E., & Zanoli, R. (2024). Consumer attitudes, motivations and barriers towards sheep and goat dairy products. International Journal of Gastronomy and Food Science, 36, 100917. https://doi.org/10.1016/j.ijgfs.2024.100917

[17] Carabaño, M. J., Tsartsianidou, V., Hazard, D., Larroque, H., Buisson, D., Pineda-Quiroga, C., Ugarte, E., Serrano, M., Jiménez, M. A., Triantafyllidis, A., Arsenos, G., Díaz, C., & Ramón, M. (2025). Climate resilience differs across dairy sheep populations in Europe. Animal, 19(7), 101570. https://doi.org/10.1016/j.animal.2025.101570

[18] Thénard, V., Quénon, J., Arsenos, G., Bailo, G., Baptista, T. R., Byrne, T., De Barbieri, I., Bruni, G., Freire, F., Theodoridis, A., & Vouraki, S. (2024). Identifying selection strategies based on the practices and preferences of small ruminant farmers to improve the sustainability of their breeding systems. Animal, 18(7), 101208. https://doi.org/10.1016/j.animal.2024.101208

[19] Tsartsianidou, V., Pavlidis, A., Tosiou, E., Arsenos, G., Banos, G., & Triantafyllidis, A. (2023). Novel genomic markers and genes related to reproduction in prolific Chios dairy sheep: a genome-wide association study. Animal, 17(3), 100723. https://doi.org/10.1016/j.animal.2023.100723

[20] Vouraki, S., Gelasakis, A. I., Ekateriniadou, L. V., Banos, G., & Arsenos, G. (2019). Impact of polymorphisms at the PRNP locus on the performance of dairy goats reared under low-input pastoral farming systems. Small Ruminant Research, 174, 77–82. https://doi.org/10.1016/j.smallrumres.2019.03.014

Το πρωτότυπο άρθρο https://meatnews.gr/%CE%B3%CE%B9%CF%8E%CF%81%CE%B3%CE%BF%CF%82-%CE%B1%CF%81%CF%83%CE%AD%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CE%B3%CE%B7%CF%84%CE%AE%CF%82-%CE%B1%CF%80%CE%B8-%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CF%83/ ανήκει στο κτηνοτροφία – MeatNews.gr .

‹ ›