Skip to content
Διάρκεια άρθρου: Λιγότερο απο 1 λεπτό Λεπτά

Πλημμυρικά φαινόμενα σε ελαιώνες και οπωρώνες – Στρατηγικές επιβίωσης των δένδρων σε ένα μεταβαλλόμενο κλίμα – Agro Tec

Γράφουν οι κ.κ.

Χριστίνα Τοπάλη (γεωπόνος M.Sc. και υποψήφια διδάκτορας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Χρυσοβαλάντου Αντωνοπούλου (επίκουρη καθηγήτρια στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης)
Χρήστος Χατζησαββίδης (καθηγητής Δενδροκομίας και διευθυντής του Εργαστηρίου Δενδροκομίας – Κηπευτικών – Ανθοκομίας, στο Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης της Σχολής Επιστημών Γεωπονίας και Δασολογίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης)
Σύγκριση μορφολογικών και ανατομικών αποκρίσεων σε υποκείμενα Prunus υπό συνθήκες υποξίας εξαιτίας πλημμύρας. Αριστερά (Marianna M2624): Το δέντρο παραμένει υγιές αναπτύσσοντας «στρατηγική διαφυγής» (avoidance strategy) μέσω του σχηματισμού αερεγχύματος στο ριζικό σύστημα, επίκτητων ριζών και υπερτροφικών φακιδίων στον κορμό. Δεξιά (Mazzard F12/1): Λόγω έλλειψης αυτών των προσαρμογών, το δέντρο παρουσιάζει έντονα συμπτώματα καταπόνησης (ξήρανση φύλλων) και τελικά καταρρέει.
Συμπτώματα σε νεαρό φυτό ελιάς μετά από καταπόνηση εξαιτίας πλημμυρίσματος (προσωπικό αρχείο Χρ. Τοπάλη)
Διατομές ριζών του είδους Salix fragilis που αναπτύσσεται κάτω από συνθήκες καλά αεριζόμενου εδάφους (1) και με σχηματισμό αερεγχύματος ως απόκριση σε συνθήκες πλημμύρας (2).

Τρόποι αντιμετώπισης

Η αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος ξεκινάει από το σχεδιασμό και την εγκατάσταση του οπωρώνα. Αρχικά απαιτείται επιλογή κατάλληλων οπωροφόρων ειδών και υποκειμένων, με γενετική αντοχή σε υγρά εδάφη και με ικανότητα να ενεργοποιούν άμεσα μηχανισμούς άμυνας.

Επιπλέον, πριν την εγκατάσταση της φυτείας θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα για την καλή αποστράγγιση του εδάφους, όπως π.χ. με την ενσωμάτωση υλικών που βελτιώνουν τον αερισμό και τη στράγγισή του, την κατάλληλη ισοπέδωση και τη δημιουργία αποστραγγιστικού συστήματος. Ταυτόχρονα, η φύτευση των δένδρων σε υπερυψωμένα αναχώματα (σαμάρια) επιτρέπει στο ριζικό σύστημα και στη βάση του κορμού (λαιμό) να παραμένουν υψηλότερα από τη στάθμη του νερού.

Παράλληλα, σε συνθήκες υδατοκορεσμού, η χρήση νέων τύπων λιπασμάτων (όπως είναι το υπεροξείδιο του ασβεστίου ή το λίπασμα μαγνησίου), οι εφαρμογές ορισμένων φυτορρυθμιστικών ουσιών (όπως είναι η γλυκίνη – μπεταΐνη και το υπεροξείδιο του υδρογόνου), καθώς και οι εφαρμογές βιοδιεγερτών ή μελατονίνης, ενισχύουν την αντιοξειδωτική άμυνα και τη φωτοσύνθεση των δέντρων.

Μετά την υποχώρηση του πλημμυρικού φαινομένου, το κλάδεμα της κόμης των δένδρων μπορεί να αποκαταστήσει την ισορροπία της αναλογίας βλαστών και ριζών. Επίσης, εφόσον υπάρχει δυνατότητα, συστήνεται ο αερισμός του εδάφους με κατάλληλες καλλιεργητικές τεχνικές, με σκοπό την ταχύτερη ανάκαμψη των δένδρων.

Επιπλέον, ο εμπλουτισμός του εδάφους με οργανική ουσία, καθώς και η σταδιακή λίπανση κυρίως με άζωτο, αναπληρώνουν τις απώλειες από έκπλυση, βελτιώνουν τη δομή του εδάφους και ενισχύουν τα δένδρα, ώστε αυτά, κατ’ αρχήν, να αναπτύξουν ένα νέο και υγιές ριζικό σύστημα.

Στην εποχή της κλιματικής αλλαγής, τα φαινόμενα της πλημμύρας και του υδατοκορεσμού δεν είναι πλέον σπάνια, αλλά μια πραγματικότητα που οι παραγωγοί καλούνται να κατανοήσουν και να διαχειριστούν. Επιλέγοντας κατάλληλες τεχνικές και πρακτικές για πρόληψη ή ανακούφιση των δένδρων από την καταπόνηση, δύναται να βελτιωθεί η ανθεκτικότητα του οπωρώνα, ώστε να ανταπεξέλθει και να ανακάμψει σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Το πρωτότυπο άρθρο https://www.agro-tec.gr/plimmyrika-fainomena-se-elaiones-kai-oporones-stratigikes-epiviosis-ton-dendron-se-ena-metavallomeno-klima/ ανήκει στο Δενδροκηπευτικά – Agro Tec .

‹ ›