“Με δεδομένο ότι η καλλιεργητική περίοδος της βιομηχανικής ντομάτας είχε ήδη ολοκληρωθεί και εκείνη του βαμβακιού πλησίαζε στην ολοκλήρωσή της, η εφαρμογή της παρέμβασης με πρώτο έτος το 2026 δεν είναι πλέον εφικτή. Γι’ αυτό λοιπόν και η πρόταση των αρμόδιων Υπηρεσιών είναι να αποτελέσει το 2027 το πρώτο έτος εφαρμογής. Όμως, θέλω να υπογραμμίσω ότι ο σχεδιασμός για τριετή διάρκεια της παρέμβασης παραμένει. Στόχος μας, λοιπόν, είναι να διαμορφωθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις ώστε η εφαρμογή να γίνει με σαφείς κανόνες, αξιόπιστους ελέγχους και πραγματικό όφελος για τους παραγωγούς”, απάντησε ο ΥφΑΑΤ Γιάννης Ανδριανός στη βουλή, στις 9 Νοεμβρίου, απαντώντας στην με αριθμό 179/29-10-2026 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Ροδόπης της Κ.Ο. ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ κ. Ιλχάν Αχμέτ προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με θέμα: «Η καθυστέρηση στην παρέμβαση μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα στερεί από τους παραγωγούς την ενίσχυση για το 2026».
“Η παρέμβαση για τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα στις αρόσιμες καλλιέργειες αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία για τη στήριξη της ελληνικής γεωργίας και την προσαρμογή της στις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις. Πρόκειται, λοιπόν, για μια καινοτόμο παρέμβαση του στρατηγικού σχεδίου της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, η οποία αφορά το βαμβάκι, τη βιομηχανική ντομάτα και την κινόα και συνδέει την οικονομική ενίσχυση με ένα συγκεκριμένο μετρήσιμο περιβαλλοντικό αποτέλεσμα. Ειδικότερα, προβλέπει τη μείωση του αποτυπώματος άνθρακα κατά 20% μέσα από την εφαρμογή κατάλληλων καλλιεργητικών πρακτικών και τη βελτίωση της διαχείρισης των εισροών. Η παρέμβαση προδημοσιεύθηκε στις 12 Δεκεμβρίου του 2025 με αρχικό προϋπολογισμό 96 εκατομμύρια ευρώ, προκειμένου οι ενδιαφερόμενοι παραγωγοί να ενημερωθούν εγκαίρως για τους βασικούς όρους της. Ωστόσο, ο αρχικός προγραμματισμός για την ενεργοποίηση εντός του 2026 δεν κατέστη δυνατόν να τηρηθεί. Θα εξηγήσω συγκεκριμένα τους λόγους.
Η ιδιαιτερότητα, λοιπόν, αυτής της παρέμβασης είναι ότι η ενίσχυση δεν εξαρτάται μόνο από την εφαρμογή ορισμένων γεωργικών πρακτικών, αλλά και από την επίτευξη και την αξιόπιστη πιστοποίηση ενός μετρήσιμου αποτελέσματος. Αυτό προϋποθέτει ένα ολοκληρωμένο θεσμικό και τεχνικό πλαίσιο που θα διασφαλίζει τόσο την αποτελεσματικότητα της παρέμβασης, όσο και τη δυνατότητα ελέγχου από τον αρμόδιο Οργανισμό πληρωμών, δηλαδή την ΑΑΔΕ. Γι’ αυτόν τον λόγο, λοιπόν, απαιτείται η συμφωνία με την ΑΑΔΕ, η οποία συμμετείχε και συμμετέχει στη διαμόρφωση και συνυπογράφει τη σχετική κοινή απόφαση. Σύμφωνα, λοιπόν, με την ενημέρωση των αρμοδίων Υπηρεσιών, το τελικό σχέδιο της κοινής απόφασης που διαμορφώθηκε σε συνεργασία και με την Διεπαγγελματική Οργάνωση Βάμβακος, διαβιβάστηκε στην ΑΑΔΕ στις 16 Ιουνίου του 2026. Οι παρατηρήσεις της ΑΑΔΕ ελήφθησαν στις 2 Οκτωβρίου και η αρμόδια ειδική Υπηρεσία του Υπουργείου απάντησε επ’ αυτών στις 9 Οκτωβρίου. Παράλληλα, απαιτείται η υλοποίηση του πληροφοριακού συστήματος υποβολής αιτήσεων, καθώς και η προετοιμασία και έγκριση των ψηφιακών εφαρμογών υπολογισμού του αποτυπώματος άνθρακα. Πρόκειται, λοιπόν, για αναγκαίες προϋποθέσεις ώστε οι παραγωγοί να γνωρίζουν με σαφήνεια τις υποχρεώσεις τους και να διασφαλίζεται βεβαίως ότι οι ενισχύσεις θα καταβάλλονται με διαφανείς και ελέγξιμες διαδικασίες.
Με δεδομένο, λοιπόν, ότι η καλλιεργητική περίοδος της βιομηχανικής ντομάτας είχε ήδη ολοκληρωθεί και εκείνη του βαμβακιού πλησίαζε στην ολοκλήρωσή της, η εφαρμογή της παρέμβασης με πρώτο έτος το 2026 δεν είναι πλέον εφικτή. Γι’ αυτό λοιπόν και η πρόταση των αρμόδιων Υπηρεσιών είναι να αποτελέσει το 2027 το πρώτο έτος εφαρμογής. Όμως, θέλω να υπογραμμίσω ότι ο σχεδιασμός για τριετή διάρκεια της παρέμβασης παραμένει. Στόχος μας, λοιπόν, είναι να διαμορφωθούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις ώστε η εφαρμογή να γίνει με σαφείς κανόνες, αξιόπιστους ελέγχους και πραγματικό όφελος για τους παραγωγούς”, είπε στην πρωτολογία του ο ΥφΑΑΤ.
Η δευτερολογία
“Αξιότιμε κύριε συνάδελφε, κατανοώ τον προβληματισμό των παραγωγών που στηριζόμενοι στην προδημοσίευση της παρέμβασης, προετοιμάστηκαν ή προχώρησαν ήδη στην εφαρμογή συγκεκριμένων καλλιεργητικών πρακτικών μέσα στο 2026. Από την άλλη πλευρά, όμως, οφείλουμε να είμαστε σαφείς. Η καταβολή ενισχύσεων στο πλαίσιο της συγκεκριμένης παρέμβασης προϋποθέτει την ύπαρξη του αναγκαίου, όπως είπατε και εσείς, θεσμικού πλαισίου, τη δυνατότητα πιστοποίησης της επίτευξης των περιβαλλοντικών στόχων και την τήρηση των προβλεπόμενων ενωσιακών κανόνων. Δεν θα ήταν συνεπώς υπεύθυνο να δημιουργήσουμε προσδοκίες για καταβολή ενισχύσεων για το 2026, χωρίς προηγουμένως να έχει τεκμηριωθεί η σχετική δυνατότητα. Σε ό,τι αφορά, λοιπόν, τον σχεδιασμό για το 2027, η πρόταση είναι η παρέμβαση να ξεκινήσει με πλήρως αποσαφηνισμένες τις υποχρεώσεις των παραγωγών, τον τρόπο υπολογισμού της μείωσης του αποτυπώματος άνθρακα και βεβαίως, τις διαδικασίες ελέγχου και πληρωμής. Ιδιαίτερη σημασία έχει ο καθορισμός του έτους αναφοράς, το οποίο σύμφωνα με την ενημέρωση των υπηρεσιών, θα οριστικοποιηθεί μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης με την ΑΑΔΕ και βεβαίως, σε συνεργασία με τη Διεπαγγελματική Οργάνωση Βάμβακος. Παράλληλα, παραμένει στον σχεδιασμό η τριετής, όπως είπα, διάρκεια της παρέμβασης.
Τώρα, ως προς τον υπολογισμό και τα ποσά ενίσχυσης, τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί αφορούν τον αρχικό σχεδιασμό της προδημοσίευσης. Οι οριστικοί όροι θα πρέπει να αποτυπωθούν στο θεσμικό πλαίσιο και στη σχετική πρόσκληση. Σε κάθε περίπτωση, η σημασία της παρέμβασης είναι ουσιαστική. Η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος της γεωργίας, πέρα από υποχρέωση που απορρέει από τους ευρωπαϊκούς στόχους, μπορεί πράγματι να συμβάλλει και στη μείωση του κόστους παραγωγής, στην αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των εισροών και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών αγροτικών προϊόντων. Αυτή είναι και η κατεύθυνση στην οποία κινούμαστε”, ανέφερε στην δευτερολογία του.