Στην υπ’ αριθμόν 690/19-3-2026 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου, του Βουλευτή Ημαθίας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας «Ελληνική Λύση – Κυριάκος Βελόπουλος» κ. Βασιλείου Κοτίδη προς τον Υπουργό Αγροτικής και Τροφίμων, με θέμα: «Καταβολή αγροτικών αποζημιώσεων για τις καταστροφές στον Νομό Ημαθίας από τις βροχοπτώσεις του καλοκαιριού του έτους 2024», απάντησε προ ημερών ο ΥφΑΑΤ Γ. Ανδριανός.
Αναλυτικά η συζήτηση από τα επίσημα πρακτικά της βουλής
Θα συνεχίσουμε, λοιπόν, με την έκτη με αριθμό 690/19-3-2026 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου, του Βουλευτή Ημαθίας της Κοινοβουλευτικής Ομάδας «Ελληνική Λύση – Κυριάκος Βελόπουλος» κ. Βασιλείου Κοτίδη προς τον Υπουργό Αγροτικής και Τροφίμων, με θέμα: «Καταβολή αγροτικών αποζημιώσεων για τις καταστροφές στον Νομό Ημαθίας από τις βροχοπτώσεις του καλοκαιριού του έτους 2024».
Κύριε Κοτίδη, έχετε τον λόγο.
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΤΙΔΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε Υφυπουργέ, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του έτους 2024, συγκεκριμένα τον Αύγουστο του 2024, σημειώθηκαν στον Νομό Ημαθίας σημαντικές καταστροφές της αγροτικής παραγωγής λόγω σφοδρών βροχοπτώσεων. Οι ζημιές αφορούν καλλιέργειες κυρίως σε ροδάκινα, κεράσια, μήλα και άλλες καλλιέργειες.
Σε δύο μέρες θα μπούμε στον Απρίλιο του 2026 και ακόμα δεν έχουν καταβληθεί οι αποζημιώσεις στους πληγέντες αγρότες, δημιουργώντας σε αυτούς έντονο πρόβλημα έλλειψης ρευστότητας και οικονομικής ασφυξίας. Με δεδομένη την απώλεια εισοδήματος για την επίμαχη χρονική περίοδο, χωρίς τα απαραίτητα αυτά κεφάλαια κίνησης και με πολλές υποχρεώσεις που αφορούν την επαγγελματική τους επιβίωση, οι αγρότες έχουν περιέλθει σε δεινή οικονομική θέση. Η τοπική οικονομία της Ημαθίας βασίζεται κυρίως στην αγροτική παραγωγή. Η δε οικονομική δυσπραγία των αγροτών συμπαρασύρει σε μαρασμό ολόκληρο τον Νομό.
Κύριε Υπουργέ, σε ποιες κινήσεις θα προβείτε ώστε να ικανοποιηθούν τα δίκαια αιτήματα των πληγέντων αγροτών της Ημαθίας όσον αφορά τις νόμιμες αποζημιώσεις τους για τις καταστροφές από τις ισχυρές βροχοπτώσεις του καλοκαιριού του 2024; Ξέρετε, κύριε Υπουργέ, όταν ανοίγει μια οικονομική «τρύπα» είναι δύσκολο να κλείσει και σε εκείνη την περίοδο ειδικά, όπου ήταν έτοιμες οι παραγωγές, έτοιμη να γίνει συγκομιδή των καλλιεργειών αυτών και να πάρουν τα χρήματά τους από όλο το έτος, που έδιναν τόσα λεφτά οι αγρότες. Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε Κοτίδη. Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ (Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Κύριε συνάδελφε, πράγματι αντιμετωπίζουν οι παραγωγοί προβλήματα σε κάθε περιοχή της χώρας από ζημιές, λόγω καιρικών συνθηκών, στα παραγόμενα προϊόντα και στο φυτικό κεφάλαιο. Οι ζημιές αυτές πράγματι δημιουργούν οικονομική πίεση, απώλεια εισοδήματος, σε μια συνθήκη όπου οι παραγωγοί έχουν να αντιμετωπίσουν και αυξημένες υποχρεώσεις και προκλήσεις. Γι’ αυτό ακριβώς και η πολιτική της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας πατά σε δύο πολύ σταθερούς πυλώνες: αφενός στην αυστηρή τήρηση ίσων κανόνων για όλες τις περιπτώσεις, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια, η δικαιοσύνη και η λογοδοσία, αλλά και για να είμαστε απολύτως ευθυγραμμισμένοι, όπως οφείλουμε, με τους ενωσιακούς κανονισμούς, και αφετέρου, στη σταθερή και έμπρακτη βούλησή μας να εξαντλούμε κάθε διαθέσιμο εργαλείο και περιθώριο ενίσχυσης των παραγωγών που πλήττονται, πάντα βεβαίως στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας και των υφιστάμενων κανόνων.
Κατ’ αρχάς, λοιπόν, όπως ασφαλώς γνωρίζετε, από τον ΕΛΓΑ αποζημιώνονται μόνο οι άμεσες ζημιές στην ηρτημένη παραγωγή που οφείλονται σε ασφαλιστικά καλυπτόμενα ζημιογόνα αίτια. Αντίθετα, δεν αποζημιώνονται ζημιές που οφείλονται δευτερογενώς σε καιρικά φαινόμενα ή σε άλλα μη καλυπτόμενα αίτια.
Ειδικά για τις βροχοπτώσεις του καλοκαιριού και του Σεπτεμβρίου του 2024 στην Ημαθία και την Πέλλα, οι επισημάνσεις των αρμόδιων γεωτεχνικών και τα στοιχεία του Υποκαταστήματος του ΕΛΓΑ Βέροιας δεν ανέδειξαν ζημιές από αίτια καλυπτόμενα από τον κανονισμό του ΕΛΓΑ. Κατόπιν αυτού, λοιπόν, εξετάστηκε η δυνατότητα ένταξης των μη καλυπτόμενων ζημιών σε πρόγραμμα Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων, στις λεγόμενες «ΚΟΕ». Όμως, σύμφωνα με το πόρισμα της αρμόδιας Επιτροπής, το ποσοστό ζημιάς σε επίπεδο νομού δεν έφτασε το 30% που αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ένταξη στις ΚΟΕ. Επομένως, ούτε αυτή η οδός κατέστη δυνατή.
Θέλω, όμως, να υπογραμμίσω και κάτι ακόμα: Όπου υπήρξαν καλυπτόμενες άμεσες ζημίες, οι αποζημιώσεις καταβλήθηκαν αμέσως στα προβλεπόμενα χρονικά περιθώρια και συγκεκριμένα στις Περιφερειακές Ενότητες Ημαθίας και Πέλλας για τις καλυπτόμενες άμεσες ζημίες του 2024 καταβλήθηκαν περίπου 44 εκατομμύρια ευρώ, ενώ μόνο για τις άμεσες ζημιές από τις βροχοπτώσεις της άνοιξης του 2024 σε καλλιέργειες κερασιάς καταβλήθηκαν περίπου 22 εκατομμύρια ευρώ.
Σε ό,τι αφορά τώρα τον παγετό της άνοιξης του 2025, στην Ημαθία έγιναν πενήντα έξι αναγγελίες και υποβλήθηκαν περίπου επτά χιλιάδες πεντακόσιες ενενήντα δηλώσεις ζημιάς, οι οποίες αφορούσαν κυρίως δενδρώδεις καλλιέργειες και προχώρησε κανονικά η καταβολή των αποζημιώσεων στους δικαιούχους. Μάλιστα, σε σχετική τροπολογία που ψηφίστηκε κατέστη δυνατή η χορήγηση προκαταβολής έως και 80% για το συγκεκριμένο αίτιο και για τους αγρότες που δεν έχουν εξοφλήσει τις ασφαλιστικές εισφορές με δυνατότητα εξόφλησης των οφειλών των ετών 2020-2022 ως το τέλος του 2026 χωρίς βεβαίωση, μάλιστα, στην ΑΑΔΕ.
Επίσης, για τις μη καλυπτόμενες ζημιές σε προανθικό στάδιο άνοιξε δεύτερος κύκλος αναγγελιών για μήλα, κεράσια και κυδώνια της Βεγορίτιδας για υποβολή δηλώσεων και υποβλήθηκαν εντεκάμισι χιλιάδες δηλώσεις ζημιάς και ενεργοποιήθηκε η διαδικασία που αφορά τα προγράμματα Κρατικών Οικονομικών Ενισχύσεων. Ακόμα, στα πυρηνόκαρπα οι όποιες ζημιές δεν έφτασαν στο 30%, σύμφωνα με το πόρισμα της αρμόδιας Επιτροπής, που είναι ελάχιστο απαιτούμενο ποσοστό ζημιάς για ένταξη της καλλιέργειας. Τα υπόλοιπα θα τα πω στη δευτερολογία μου.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε Υφυπουργέ. Ορίστε, κύριε Κοτίδη, έχετε τον λόγο.
ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΚΟΤΙΔΗΣ: Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε. Βρισκόμαστε δύο χρόνια μετά τις ζημιές των βροχοπτώσεων που έχουμε πει και φυσικά, δεν έχουν πάρει αυτά τα χρήματα. Παραμένουν χωρίς βοήθεια από το κράτος οι καταστροφές αυτές. Σε κάποιες, μάλιστα, ποικιλίες, ξέρετε, όπως στην «Άνδρο», υπήρχε η καταστροφή σε ποσοστό 100%.
Ο πρώην Υφυπουργός, ο κ. Σταμενίτης, είχε δώσει υποσχέσεις τότε, το 2024, στο Λουτρό Ημαθίας συγκεκριμένα, ότι θα δοθούν οι αποζημιώσεις αυτές. Στις 26-11-2025 σας είχα υποβάλει ξανά την επίκαιρη αυτή ερώτηση στη Βουλή και μου είχατε απαντήσει αρνητικά. Όμως, στις 19-1-2026 δόθηκαν σε Πρόεδρο Αγροτικού Συλλόγου Ημαθίας υποσχέσεις για την καταβολή αυτών των αποζημιώσεων που μιλάμε σήμερα, του 2024, από τις βροχοπτώσεις του 2024 στα μπλόκα από τον Πρωθυπουργό και από τον κ. Τσιάρα.
Αφού είναι να μην τα δώσετε, να μην τα τάζετε, κύριε Υπουργέ! Η ενημέρωση που είχα είναι πράγματι αυτή που μου είπατε, ότι είναι κάτω από 30% οι ζημιές, γι’ αυτό και δεν έχουν μπει στο Μέτρο 23 και στο de minimis. Αυτές οι φωτογραφίες είναι από τις ζημιές και από τα ροδάκινα και τα δαμάσκηνα που είναι κάτω στα χωράφια, κάτω στο έδαφος. Αυτό είναι κάτω από 30%, δηλαδή; Ωραία!
(Στο σημείο αυτό ο Βουλευτής κ. Βασίλειος Κοτίδης καταθέτει για τα Πρακτικά τις προαναφερθείσες φωτογραφίες, οι οποίες βρίσκονται στο αρχείο του Τμήματος Γραμματείας της Διεύθυνσης Στενογραφίας και Πρακτικών της Βουλής)
Με τις αντιφάσεις αυτές, κύριε Υπουργέ, προκαλείτε τον θυμό -αυτό που λαμβάνω εγώ από τους αγρότες σας λέω- και την αγανάκτηση από τους αγρότες μας. Δικαίως, λοιπόν, ζητούν τις αποζημιώσεις τους και εσείς τους εμπαίζετε. Θέλουμε σαφείς δεσμεύσεις και ενημερώσεις. Μην τους εμπαίζετε, μην τους κοροϊδεύετε! Στα μπλόκα προχθές το είπε ο Υπουργός και ο Πρωθυπουργός. Ευχαριστώ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε Κοτίδη. Ορίστε, κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ (Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Κύριε συνάδελφε, έχουμε αποδείξει ότι είμαστε δίπλα στους αγρότες και τους στηρίζουμε έμπρακτα και βεβαίως, δεν εμπαίζουμε κανέναν, απλούστατα υπάρχουν κανόνες και εσείς μπορεί να δείχνετε φωτογραφίες με τις ζημιές που λέτε ότι είναι πολύ μεγάλες, όμως, υπάρχουν υπηρεσίες που βεβαιώνουν. Δηλαδή το κράτος δεν μπορεί να έρθει να πληρώσει χωρίς οι αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν διαπιστώσει και να έχουν υποβάλει σχετικά πορίσματα με τις ζημιές πάνω από 30%.
Στην πρωτολογία μου, λοιπόν, περιέγραψα το αυστηρό πλαίσιο των κανόνων που διέπει -και πρέπει να διέπει- το σύστημα των αποζημιώσεων. Είναι, όπως είπα, ζήτημα δικαιοσύνης, διαφάνειας, λογοδοσίας και ισονομίας. Από εκεί και πέρα, η Κυβέρνηση αποδεδειγμένα εξαντλεί κάθε διαθέσιμο εργαλείο και πόρο για τη στήριξη των παραγωγών μας.
Ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ανακοίνωσε πριν από λίγες μέρες τέσσερα πρώτα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πολεμικής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, εκ των οποίων δύο έχουν ιδιαίτερη σημασία για τους παραγωγούς: Η επιχορήγηση του 15% της δαπάνης για τα λιπάσματα και η επιδότηση του αγροτικού ντίζελ, του ντίζελ κίνησης βασικά, με 16 λεπτά ανά λίτρο που μεταφράζεται σε όφελος περίπου 20 λεπτών στην τελική τιμή.
Αυτά, λοιπόν, τα μέτρα έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά παρεμβάσεων που ήδη υλοποιούνται και περιλαμβάνουν την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο που μαζί με τον ΦΠΑ φθάνουν τα 51 λεπτά το λίτρο, όφελος για τους παραγωγούς τις χαμηλές τιμές για το αγροτικό ρεύμα μέσω του προγράμματος ΓΑΙΑ και της επέκτασής του, καθώς και τον μειωμένο ΦΠΑ στα αγροτικά εφόδια.
Θυμίζω ακόμα τους αντικειμενικούς περιορισμούς των προγραμμάτων de minimis: Το διαθέσιμο πλαίσιο είναι 85 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για τα επόμενα τρία χρόνια. Ήδη έχουμε εξαντλήσει τα δύο προηγούμενα χρόνια τα ποσά που αναλογούν και απομένουν 85 εκατομμύρια για τη χρονιά που διανύουμε, εκ των οποίων 30 εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται στη μηδική, όπως έχουμε πει, λόγω της επείγουσας ανάγκης που δημιούργησε η ευλογιά των αιγοπροβάτων.
Βεβαίως, σε ό,τι αφορά και την περίπτωση των πυρηνόκαρπων στην Ημαθία, η κλιματική αλλαγή έχει εντείνει πράγματι ζημιές λόγω καιρικών φαινομένων, πολλές από τις οποίες δεν καλύπτονται από τον ΕΛΓΑ. Γι’ αυτό, λοιπόν και δρομολογείται ήδη η αναγκαία αναθεώρηση του κανονισμού, ώστε να ενταχθούν όσο γίνεται περισσότερες αιτίες και ιδίως αυτές που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή, διασφαλίζοντας, βεβαίως, τη βιωσιμότητα του οργανισμού.
Σε αυτό, λοιπόν, το πλαίσιο μπορείτε και εσείς στη διακομματική Επιτροπή να καταθέσετε τις προτάσεις σας. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία χρόνια ο ΕΛΓΑ έχει καταβάλει περίπου 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ σε αποζημιώσεις, ενώ οι ασφαλιστικές εισφορές των αγροτών δεν καλύπτουν ούτε το ήμισυ αυτού του ποσού.
Θα συνεχίσουμε, επομένως, να στηρίζουμε και να ενισχύουμε τον ΕΛΓΑ με πόρους, με προσωπικό, με τις αναγκαίες θεσμικές μεταρρυθμίσεις και θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε τους παραγωγούς μας με κάθε διαθέσιμο εργαλείο, με διαφάνεια, δικαιοσύνη και αποτελεσματικότητα, πάντα, βεβαίως, στο δημοσιονομικό πλαίσιο και στα περιθώρια που έχουμε. Ευχαριστώ πολύ.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Βασίλειος Βιλιάρδος): Ευχαριστούμε πολύ, κύριε Υφυπουργέ.