“Υποβλήθηκαν 240 αιτήσεις αποκατάστασης. Ο ΕΛΓΑ ολοκλήρωσε τους ελέγχους αποκατάστασης και τα σχετικά πρακτικά διαβιβάστηκαν στις 9 Απριλίου στην κεντρική υπηρεσία για επεξεργασία και καταχώριση στο πληροφοριακό σύστημα. Βρισκόμαστε, λοιπόν, στο στάδιο μηχανογράφησης και ολοκλήρωσης της διαδικασίας, με βάση, βεβαίως, τα πορίσματα και τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και το πρόγραμμα προβλέπεται να ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2026”, ανέφερε ο ΥφΑΑΤ Γ. Ανδριανός, την Δευτέρα 4 Μαΐου στη βουλή, απαντώντας στην με αριθμό 791/27-4-2026 επίκαιρη ερώτηση πρώτου κύκλου του Βουλευτή Ηρακλείου του KKE κ. Εμμανουήλ Συντυχάκη, με θέμα: «Να αποζημιωθούν άμεσα και στο σύνολό τους οι πυρόπληκτοι βιοπαλαιστές αγρότες του Δήμου Αγίου Βασιλείου στο Ρέθυμνο».
“Η πυρκαγιά της 15ης Ιουλίου του 2022 έπληξε ελαιώνες, πράγματι, αμπέλια, δενδρώδεις καλλιέργειες, βοσκοτόπους, μελισσοκομικές και κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στις τοπικές κοινότητες Μελάμπων, Σακτουρίων, της Κρύας Βρύσης, της Ορνέ, του Ροδακίνου και της Αγίας Γαλήνης.
Από την πρώτη στιγμή, λοιπόν, η Κυβέρνηση δεσμεύτηκε στη Βουλή ότι θα ενεργοποιηθεί ειδικό σχήμα στήριξης για τα φυτικά μέσα παραγωγής μέσα από τη συνεργασία της κρατικής αρωγής, του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του ΕΛΓΑ. Αυτό ακριβώς και έγινε με τις κοινές υπουργικές αποφάσεις του Μαΐου του 2023, χορηγήθηκαν προκαταβολές έναντι επιχορήγησης. Στην Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνης καταβλήθηκαν στο πλαίσιο της προκαταβολής συνολικά 1.256.195,85 ευρώ σε τριακόσιους εβδομήντα τρεις δικαιούχους. Καταβλήθηκε συνεπώς προκαταβολή, προβλέφθηκε ειδικό πλαίσιο και συνεχίζεται η διαδικασία για την τελική εκκαθάριση.
Στη συνέχεια, με την κοινή υπουργική απόφαση 39076/30-6-2025, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, καθορίστηκαν οι όροι, οι προϋποθέσεις και οι τιμές της τελικής επιχορήγησης. Η τιμή βάσης για την ελιά ορίστηκε στα 144 ευρώ ανά ελαιόδενδρο, για τις λοιπές δενδρώδεις καλλιέργειες στα 96 ευρώ ανά δένδρο, για τα αμπελοειδή στα 3.500 ευρώ ανά στρέμμα και για τα αρωματικά φυτά στα 2.000 ευρώ ανά στρέμμα. Η τελική ενίσχυση διαφοροποιείται, όπως είναι λογικό, ανάλογα με τη σοβαρότητα της ζημιάς και ανάλογα με το αν πρόκειται για κατ’ επάγγελμα ή μη κατ’ επάγγελμα αγρότη.
Για το φυτικό κεφάλαιο στην περιοχή υποβλήθηκαν τετρακόσιες εβδομήντα επτά δηλώσεις ζημιάς που αφορούν ελαιόδεντρα, αμπέλια και λοιπές δενδρώδεις καλλιέργειες. Σχετικοί εκτιμητικοί έλεγχοι έχουν ολοκληρωθεί, η κοινοποίηση των πορισμάτων ολοκληρώθηκε στις 15 Ιανουαρίου του 2026. Από τον διοικητικό έλεγχο προέκυψε ότι τριακόσιοι ογδόντα οκτώ παραγωγοί πληρούσαν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις με βάση τα δικαιολογητικά που είχαν υποβάλει στον ΕΛΓΑ. Και εδώ επισημαίνω ότι οι παραγωγοί είχαν δικαίωμα ένστασης εντός δεκαπέντε ημερών από την κοινοποίηση των πορισμάτων, δηλαδή έως τις 29 Ιανουαρίου του 2026. Υποβλήθηκαν τριάντα τέσσερις ενστάσεις διοικητικές και επί των πορισμάτων και οι σχετικοί έλεγχοι από τον ΕΛΓΑ ολοκληρώθηκαν.
Είναι αυτονόητο, λοιπόν, ότι εκπρόθεσμες ενστάσεις δεν μπορούν να εξεταστούν κατά παράβαση της νομοθεσίας, δεν είναι θέμα πολιτικής διάθεσης δηλαδή, είναι θέμα τήρησης κανόνων που διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση όλων ως προς την ανασύσταση των καλλιεργειών.
Υποβλήθηκαν διακόσιες σαράντα αιτήσεις αποκατάστασης. Ο ΕΛΓΑ ολοκλήρωσε τους ελέγχους αποκατάστασης και τα σχετικά πρακτικά διαβιβάστηκαν στις 9 Απριλίου στην κεντρική υπηρεσία για επεξεργασία και καταχώριση στο πληροφοριακό σύστημα. Βρισκόμαστε, λοιπόν, στο στάδιο μηχανογράφησης και ολοκλήρωσης της διαδικασίας, με βάση, βεβαίως, τα πορίσματα και τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και το πρόγραμμα προβλέπεται να ολοκληρωθεί στις 30 Ιουνίου 2026.
Για το ζωικό κεφάλαιο καταγράφηκαν είκοσι έξι αναγγελίες που αφορούν περίπου χίλια πεντακόσια σμήνη μελισσών και περίπου διακόσια ογδόντα αιγοπρόβατα. Το εκτιμητικό έργο ολοκληρώθηκε και έχουν καταβληθεί 64.732 ευρώ στους ασφαλιστικά ενήμερους παραγωγούς. Άρα, η πραγματική εικόνα είναι συγκεκριμένη: Έχουν γίνει έλεγχοι, έχουν καταβληθεί προκαταβολές, έχουν εξεταστεί ενστάσεις, έχουν προχωρήσει έλεγχοι ανασύστασης και η τελική διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη”, εξήγησε στην πρωτολογία του.
“Ειδικά στο ζήτημα που θέτετε για τους ελαιώνες, οι οποίοι -κατά τις καταγγελίες που επικαλείστε- εμφανίστηκαν ως βοσκότοποι. Σύμφωνα, λοιπόν, με τη σχετική υπηρεσιακή πληροφόρηση που έχω, ορισμένοι παραγωγοί μετά την πυρκαγιά του 2022 συνέχισαν να δηλώνουν στις αιτήσεις ενιαίας ενίσχυσης τα έτη 2023 και 2024 τις εκτάσεις αυτές όχι ως καμένα προς ανασύσταση, αλλά ως ελαιώνες, πληρώνοντας τον αντίστοιχο ΕΛΓΑ προκειμένου να παίρνουν βεβαίως και τις σχετικές επιδοτήσεις.
Στη συνέχεια, σε έλεγχο που έγινε από το monitoring, φάνηκε ότι δεν υπάρχουν ελιές με αποτέλεσμα ο πρώην ΟΠΕΚΕΠΕ να ζητάει την επιστροφή της επιδότησης. Εδώ το λάθος, βεβαίως, δεν είναι και της υπηρεσίας ή των υπηρεσιακών. Ακόμη, ορισμένοι παραγωγοί δεν συμπεριέλαβαν στις αιτήσεις ενιαίας ενίσχυσης του 2025 αγροτεμάχια που μέχρι και το 2024 δήλωναν ως ελαιώνες.
Επαναλαμβάνω ότι ο ΕΛΓΑ καταβάλλει ως προκαταβολή του 50% της αποζημίωσης και έχει καταβάλει, όπου υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τα καμένα ελαιόδεντρα. Συνεπώς, η συνολική αποζημίωση, όπως είπα, είναι μαζί με την ανασύσταση. Το υπόλοιπο 50% καταβάλλεται εφόσον ο παραγωγός έχει προχωρήσει στη νέα φύτευση του φυτικού κεφαλαίου. Αυτή είναι η προϋπόθεση που απορρέει από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Ο κατά κύριο επάγγελμα παραγωγός λαμβάνει το σύνολο αυτής της αποζημίωσης, ενώ το μισό παίρνει ο μη κατά κύριο επάγγελμα παραγωγός.
Θυμίζω, επίσης, ότι πριν από αυτή την Κυβέρνηση τα αντίστοιχα ποσά ήταν 21 ευρώ ανά δένδρο προκαταβολή και επιπλέον 10 ευρώ ετησίως, δηλαδή συνολικά έφταναν τα 61 ευρώ. Κάντε σύγκριση με τις σημερινές τιμές αποζημιώσεων για να καταλάβετε πόσο μεγάλη και ουσιαστική είναι η στήριξη από την Κυβέρνηση τη δικιά μας.
Σε ό,τι αφορά, λοιπόν, την ειδική ασφαλιστική εισφορά, η υποχρέωση καταβολής της εισφοράς του 2022 δεν τέθηκε αιφνιδιαστικά. Η προθεσμία έφτασε ως τις 30 Σεπτεμβρίου του 2025, δηλαδή υπήρξε χρονικό περιθώριο σχεδόν τριών ετών. Ως προς την ανασύσταση σε άλλο αγροτεμάχιο, η δυνατότητα αυτή πράγματι προβλέπεται στις ειδικές περιπτώσεις όπου υπάρχει αδυναμία πρόσβασης και εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις.
Σύμφωνα, λοιπόν, με τα στοιχεία του ΕΛΓΑ, όπου υπήρξε πραγματική αδυναμία πρόσβασης, η ανασύσταση πραγματοποιήθηκε σε άλλο αγροτεμάχιο. Επομένως η Κυβέρνηση δεν χρησιμοποιεί τεχνάσματα. Ακολουθεί ένα πλαίσιο το οποίο είναι συγκεκριμένο, ελέγξιμο, δεσμευτικό και αυτό είναι το κρίσιμο, γιατί μιλάμε για δημόσιους πόρους και για κρατικές ενισχύσεις που πρέπει να κατευθύνονται στους πραγματικά δικαιούχους. Αν δεν υπάρχουν κανόνες, αν δεν υπάρχουν έλεγχοι, αν δεν υπάρχουν προϋποθέσεις, τότε τελικά τίθεται σε κίνδυνο η ίδια η δυνατότητα πληρωμής εκείνων που πράγματι δικαιούνται την ενίσχυση.
Η θέση μας, λοιπόν, είναι σαφής: Να ολοκληρωθεί το ταχύτερο δυνατό η διαδικασία, να πληρωθούν οι δικαιούχοι παραγωγοί, να μην χαθεί κανένα νόμιμο δικαίωμα και όπου υπάρχουν συγκεκριμένα τεκμηριωμένα λάθη, να εξεταστούν από τους αρμόδιους φορείς. Είναι άλλο αυτό και άλλο να δημιουργείται η εντύπωση ότι δεν γίνεται τίποτα από το 2022 μέχρι σήμερα. Ενεργοποιήθηκε, λοιπόν, ειδικό πλαίσιο κρατικής αρωγής. Χορηγήθηκαν προκαταβολές. Έγιναν έλεγχοι. Καταβλήθηκαν αποζημιώσεις για το ζωικό κεφάλαιο. Και η τελική εκκαθάριση προχωρά με διαφάνεια και σεβασμό στους ανθρώπους που πραγματικά επλήγησαν”, κατέληξε ο ΥφΑΑΤ.