Ζήτημα αναδρομικών ποινών σε βάρος αγροτών που συμμετέχουν σε προγράμματα αγροπεριβαλλοντικών ενισχύσεων αναδεικνύει με κοινοβουλευτική του ερώτηση προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, ο Τομεάρχης Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και Βουλευτής Λάρισας κ. Βασίλης Κόκκαλης.
Ο κ. Κόκκαλης επισημαίνει ότι στο πλαίσιο της 2ης εκκαθάρισης του 1ου έτους εφαρμογής (2024) της 6ης Πρόσκλησης της Δράσης 10.1.04 για τη μείωση της ρύπανσης των υδάτων από γεωργική δραστηριότητα, πολλοί παραγωγοί διαπίστωσαν την επιβολή υπέρογκων ποινών μέσω του πληροφοριακού συστήματος του ΟΠΕΚΕΠΕ στις 23 Δεκεμβρίου 2025. Οι ποινές αυτές αφορούσαν τον κωδικό ευρήματος 100043 περί μισθωτηρίων που δεν καλύπτουν το ετήσιο χρονικό διάστημα της δέσμευσης, κωδικό που, όπως σημειώνεται, δεν υπήρχε στην πρώτη εκκαθάριση.
Σύμφωνα με την ερώτηση, “οι κυρώσεις περιλάμβαναν μηδενισμό αγροτεμαχίων, πολυετείς αποκλεισμούς και απαιτήσεις επιστροφής ποσών, παρά το γεγονός ότι οι δικαιούχοι κατείχαν νόμιμα τα αγροτεμάχια κατά τα έτη αναφοράς και για ολόκληρη τη διετή περίοδο των δεσμεύσεων, χωρίς να μεσολαβήσει ούτε μία ημέρα κενού. Ο βουλευτής τονίζει ότι αγνοήθηκε πλήρως η πραγματικότητα της αγροτικής μίσθωσης, η οποία βασίζεται στο καλλιεργητικό και όχι στο ημερολογιακό έτος, καθώς και το ότι πολλά μισθωτήρια είχαν κατατεθεί στο Taxis πριν από την προδημοσίευση των προγραμμάτων, με οποιαδήποτε τροποποίηση να συνεπάγεται πρόστιμα”.
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:
Αθήνα, 26 Ιανουαρίου 2026
ΕΡΩΤΗΣΗ
Προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
ΘΕΜΑ: «Εξοντωτικές αναδρομικές ποινές για δικαιούχους Νιτρορύπανσης, Κομφούζιου και Βιολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας»
Η Δράση 10.1.04 «Μείωση της ρύπανσης νερού από γεωργική δραστηριότητα» του ΠΑΑ 2014-2022 στοχεύει στην προστασία των υδάτινων πόρων από νιτρορύπανση, μέσω ενισχύσεων για την αγρανάπαυση, τη χρήση αζωτούχων λιπασμάτων και τη μείωση εισροών σε επιβαρυμένες περιοχές.
Σύμφωνα με την υπ’ αριθ. Πρωτ. 1575/282921/20-09-2024 Απόφαση Ένταξης της υπ’ αριθ. 1166/183009/26.06.2024 6ης Πρόσκλησης της Δράσης 10.1.04 «Μείωση της ρύπανσης νερού από γεωργική δραστηριότητα», άρθρο Γ, παράγραφος(γ), προβλέπεται ότι «Στην περίπτωση μισθωμένων αγροτεμαχίων, οι δικαιούχοι πρέπει να φροντίζουν ώστε οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης των ενοικιαστηρίων να είναι τέτοιες ώστε να καλύπτουν ολόκληρη τη διετή περίοδο εφαρμογής των δεσμεύσεων της Δράσης». Παράλληλα, στην προδημοσίευση του προγράμματος στις 28-12-2023 αναφέρεται ότι «στην περίπτωση μισθωμένων αγροτεμαχίων, οι δικαιούχοι οφείλουν να φροντίζουν ώστε οι ημερομηνίες έναρξης και λήξης των ενοικιαστηρίων να είναι τέτοιες ώστε να καλύπτουν ολόκληρο το χρονικό διάστημα των δεσμεύσεων».
Κατά τη 2η εκκαθάριση του 1ου έτους εφαρμογής (2024) της 6ης Πρόσκλησης της Δράσης 10.1.04 «Μείωση της ρύπανσης νερού από γεωργική δραστηριότητα», οι παραγωγοί διαπίστωσαν στις 23-12-2025 στο πληροφοριακό σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ την επιβολή υπέρογκων ποινών, με κύριο κωδικό ευρήματος 100043 «Ενοικιαστήριο που δεν καλύπτει το ετήσιο χρονικό διάστημα της δέσμευσης» , παρόλο που ο εν λόγω κωδικός ευρήματος δεν υπήρχε στην 1η εκκαθάριση.
Μάλιστα επιβλήθηκαν στους δικαιούχους ποινές, με μηδενισμό των αγροτεμαχίων, πολυετείς κυρώσεις και απαίτηση για επιστροφή αδικαιολογήτως καταβληθέντων ποσών παρόλο που οι παραγωγοί κατέχουν νόμιμα στην περίοδο των ετών και των ΕΑΕ 2023, 2024 και 2025 τα αγροτεμάχια χωρίς καμία ημέρα κενό και καλύπτοντας εξολοκλήρου τη διετή περίοδο εφαρμογής των δεσμεύσεων της Δράσης.
Αγνοήθηκε εντελώς το γεγονός ότι τα νόμιμα μισθωτήρια που συνάπτουν κάθε έτος οι παραγωγοί δε δύναται να ακολουθούν τις ημερομηνίες ακριβώς του κάθε προγράμματος, αλλά δύναται να είναι στην νόμιμη κατοχή τους για τα έτη αναφοράς χωρίς καμία ημέρα κενό αλλά και ότι πολλά από τα συμφωνητικά μίσθωσης των αγροτεμαχίων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα είχαν υποβληθεί στο Taxis πριν την προδημοσίευση του προγράμματος και η τροποποίηση τους ήταν δυνατή μόνο με την καταβολή προστίμου ανά ΑΦΜ ιδιοκτήτη αγροτεμαχίου.
Δυστυχώς, η ίδια ακριβώς τακτική ακολουθήθηκε για τους δικαιούχους της Παρέμβασης 70-1.3.2 «Εφαρμογή της μεθόδου παρεμπόδισης σύζευξης των εντομολογικών εχθρών των καλλιεργειών (ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ)» όπου η προδημοσίευση αναρτήθηκε στις 01/4/2024 και η Πρόσκληση 1/4/2025, ένα έτος μετά ενώ τα νόμιμα μισθωτήρια των παραγωγών είχαν ήδη συναφθεί από το 2023 ή αρχές του 2024, αλλά και της Παρέμβασης Π3-70-2.1 – “Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους (νεοεισερχόμενοι στη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία)” όπου η προδημοσίευση αναρτήθηκε στις 13/06/2024 και η Πρόσκληση στις 13/05/2025, ένα έτος μετά!
Επειδή οι προσκλήσεις και οι αποφάσεις ένταξης των εν λόγω προγραμμάτων αναρτήθηκαν ενώ είχαν ήδη συναφθεί και κατατεθεί τα νόμιμα μισθωτήρια των ετών αναφοράς,
Επειδή για τα ενοικιαστήρια των αγρών δεν λαμβάνεται υπόψη το ημερολογιακό έτος, αλλά συντάσσονται με βάση τις ημερομηνίες του καλλιεργητικού έτους και ανανεώνονται νόμιμα χωρίς να μεσολαβήσει καμία διακοπή,
Επειδή επιβλήθηκαν υπέρογκες αναδρομικές ποινές, ζητούνται ποσά από παραγωγούς που κατείχαν νόμιμα τα αγροτεμάχια τους, λόγω του ότι τα νόμιμα μισθωτήρια είχαν προσωρινά λήξει πριν τις ημερομηνίες του προγράμματος, αν και ανανεώθηκαν νόμιμα και χωρίς διακοπή.
Επειδή η κατάσταση αυτή δημιουργεί κατάφωρη αδικία και εξοντωτικές αναδρομικές ποινές σε παραγωγούς που τηρούν πλήρως τις δεσμεύσεις της Δράσης.
Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
Σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί ώστε να διορθωθούν άμεσα οι εξοντωτικές αναδρομικές ποινές που επιβλήθηκαν στους δικαιούχους των προγραμμάτων ενώ κατέχουν νόμιμα τα αγροτεμάχια για όλη τη διάρκεια της δεσμευτικής περιόδου;
Ο Ερωτών Βουλευτής
Κόκκαλης Βασίλειος