Η σωστή εποχή και οι σωστές τομές κάνουν τη διαφορά: καλύτερος φωτισμός, λιγότερες ασθένειες, σταθερότερη παραγωγή. Δείτε βήμα-βήμα τι κοιτάμε πριν και μετά το κλάδεμα.Ορεινά/παγετοί:Στόχος: Το κτίσιμο ενός σκελετού (βραχιόνων) που κρατά παραγωγή, έχει κατάλληλο φωτισμό και αερισμό, και το δουλεύουμε εύκολα (συλλογή/ψεκασμός/εργαλεία).Στόχος: Ισορροπία βλάστησης και καρποφορίας, σταθερότητα παραγωγής (μείωση παρενιαυτοφορίας όπου είναι δυνατόν), καλός φωτισμός.Στόχος: Σταδιακή ανανέωση της κόμης, για να μην προκαλέσουμε σοκ το δέντρο και να μην πετάξει ανεξέλεγκτη λαίμαργη βλάστηση.2. Αερισμός (μειώνει συνθήκες για ορισμένες προσβολές). 3. Ανανέωση βλαστών μέτριας ζωηρότητας (εκεί λειτουργεί η παραγωγή). 4. Ελεγχόμενο ύψος και προσβασιμότητα (ασφάλεια και κόστος συγκομιδής). 5. Υγιεινή: Απομάκρυνση ξερών/σπασμένων/άρρωστων κλάδων.Κάνουμε κύκλο γύρω από το δέντρο και σημειώνουμε:2) Πρόγνωση καιρούΑποφεύγουμε το κλάδεμα πριν από παγετό, σε πολύ υγρό ή βροχερό διάστημα (οι πληγές μένουν ανοιχτές περισσότερο).Χρησιμοποιούμε κοφτερά εργαλεία (ψαλίδι/κλαδευτήρι, κονταροψάλιδο, πριόνι). Η απολύμανση, ειδικά όταν κόβουμε ύποπτο ή άρρωστο ξύλο, μειώνει τη μεταφορά παθογόνων από δέντρο σε δέντρο. Πρακτικά: καθαρισμός ρητίνης/βρομιάς, απολύμανση σύμφωνα με ασφαλή πρακτική και οδηγίες χρήσης υλικών.Αφαιρούμε τα ξερά, σπασμένα, καχεκτικά κλαδιά, καθώς και αυτά που ακουμπάνε ή τρίβονται. Η παρουσία πληγών εισάγει πολύ πιο εύκολα ασθένειες.Αφαιρούμε κλάδους που κλείνουν το κέντρο ή σκιάζουν μόνιμα παραγωγικές ζώνες.Οι παραφυάδες στον κορμό και η έντονα όρθια λαίμαργη βλάστηση, τραβάνε ενέργεια και πυκνώνουν την κόμη. Συχνά βγαίνουν με ένα καλοκαιρινό πέρασμα, μετά το βασικό χειμερινό κλάδεμα.Πολλά μικρά “κεφαλώματα” (heading cuts) μπορεί να προκαλέσουν περισσότερη όρθια βλάστηση. Συνήθως προτιμούμε λίγες, σωστά τοποθετημένες τομές που κρατούν το σχήμα λειτουργικό.Σε χοντρά κλαδιά εφαρμόζουμε τεχνική πολλαπλών τομών, για να μην ξεφλουδίσει ο φλοιός, ενώ πάντα κόβουμε σε σωστό σημείο, χωρίς να σκίζουμε τον κορμό.Στόχος: Αραίωμα και άνοιγμα — όχι δραστική μείωση όγκου κάθε χρονιά. Κρατάμε λειτουργικά μονοπάτια μέσα στον ελαιώνα, για πρόσβαση και συλλογή.Στόχος: Σταθερό ύψος, ομοιομορφία, εύκολη συγκομιδή. Μικρές επεμβάσεις συχνότερα, αντί για βαρύ κλάδεμα αραιά.Δεν τα πραγματοποιούμε όλα σε μία χρονιά. Κάνουμε ανανέωση σε στάδια 2 ή 3 περιόδων, ώστε να ισορροπήσει το δέντρο.Αν υπάρχουν ύποπτα/άρρωστα τμήματα, τα απομακρύνουμε με προσοχή (υγιεινή του ελαιώνα).Τις επόμενες εβδομάδες βλέπουμε αν το δέντρο πετά υπερβολικά λαίμαργα (ίσως θέλει καθάρισμα αργότερα) και αν υπάρχουν σημάδια στρες ή ξήρανσης σε σημεία τομών.Το κλάδεμα, ο σωστός φωτισμός και η θρέψη και άρδευση του εδάφους, δουλεύουν μαζί. Το κλάδεμα μόνο του δεν είναι αρκετό για τον ελαιώνα, αλλά είναι ο πιο άμεσος μοχλός για τη βελτίωση της κόμης και της παραγωγής.2. Υπερβολικό “ξεγύμνωμα” της κόμης. 3. Πολλά μικρά “κεφαλώματα” που σπρώχνουν το δέντρο σε κάθετη βλάστηση. 4. Κοπή χωρίς σχέδιο φωτισμού, με το κέντρο να μένει σκοτεινό. 5. Βρόμικα εργαλεία από δέντρο σε δέντρο. 6. Έντονο κλάδεμα σε παραμελημένα δέντρα, που τους προκαλεί σοκ. 7. Λάθος τεχνικές τομής που αφήνουν σκισίματα σε χοντρά κλαδιά.
