Στην Κρήτη, η ελιά δεν είναι απλώς μια καλλιέργεια. Είναι μνήμη, παράδοση και τρόπος ζωής. Από τα αιωνόβια δέντρα που στέκουν αγέρωχα στον χρόνο έως τα σύγχρονα ελαιοτριβεία που μετατρέπουν τον καρπό σε «υγρό χρυσό», το ελαιόλαδο αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας του νησιού. Ωστόσο, οι νέες κλιματικές συνθήκες και η αυξανόμενη ανάγκη για υψηλή ποιότητα φέρνουν τον κλάδο μπροστά σε κρίσιμα ερωτήματα για το αύριο.Η Ελευθερία Γερμανάκη, διευθύντρια του Οργανοληπτικού Εργαστηρίου Κρήτης της Ένωσης Ρεθύμνου, γνωρίζει όσο λίγοι τα μυστικά που κρύβονται μέσα σε κάθε σταγόνα ελαιολάδου. Με λόγο άμεσο και ουσιαστικό, μιλά στη ΦΜ για τη σημασία της εκπαίδευσης, της φροντίδας και της συνεργασίας σε όλα τα στάδια της παραγωγής, τονίζοντας πως η ποιότητα είναι αποτέλεσμα γνώσης και συνειδητών επιλογών – ποτέ τύχης.Στη συζήτησή μας αναδεικνύονται οι προκλήσεις της φετινής χρονιάς, η δυναμική της πιστοποίησης «ΚΡΗΤΗ / KRITI» ΠΓΕ, αλλά και οι ευκαιρίες που ανοίγονται για περιοχές με ισχυρό αγροτικό αποτύπωμα, όπως το Μαλεβίζι. Με οδηγό τη «διδαξιμότητα» και τον σεβασμό στη γη, το κρητικό ελαιόλαδο δείχνει έτοιμο να διεκδικήσει τη θέση που του αξίζει στο μέλλον.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΗ ΧΡΥΣΟΥΛΑ ΚΑΛΛΙΓΙΑΝΝΑΚΗ
♦Γνωρίζουμε όλοι, πως φέτος η χρονιά δεν είναι πολύ καλή. Η ανομβρία πλέον κλονίζει και τις ελιές. Έχουμε «όπλα» στη φαρέτρα μας για να πορευτούμε στην ελαιοκαλλιέργεια μέσα από την κλιματική κρίση;
«Η αλήθεια είναι ότι φέτος ήταν μια ιδιαίτερη χρονιά. Συσωρευτικά βέβαια -χρονιά με τη χρονιά- ίσως θα έχουμε και παραπάνω δυσκολίες. Αλλά αυτό είναι θέμα της πολιτείας περισσότερο. Αφορά και άλλες καλλιέργειες εκτός από την ελαιοκαλλιέργεια.Πιθανότατα η ελαιοκαλλιέργεια να είναι πιο ανθεκτική.Αλλά χρειάζεται να σκύψει η πολιτεία σε αυτό, να βρει λύση. Δεν μπορούμε με μεμονωμένα όπλα για την ελιά να βρούμε λύσεις. Ίσα ίσα που ενδεχομένως υποτιμούνται οι ανάγκες της σε νερό και δίνεται προτεραιότητα σε άλλες καλλιέργειες».«Αυτό θέλει εξατομικευμένη συμβούλευση, γιατί πρέπει να δούμε πού είναι ο ελαιώνας, τι δυνατότητες έχει. Υπάρχουν μέθοδοι, όπως είναι η αναγεννητική γεωργία που βρίσκει λύσεις σε αυτό, αλλά και πάλι σας λέω, δεν είναι μονοθεραπεία. Χρειάζεται να δούμε αρκετές παραμέτρους».«Έγιναν αρκετές προσπάθειες από τυποποιητικές μονάδες και έχουν παραχθεί κάποιες-λίγες βέβαια ετικέτες- που θα τους δούμε φέτος στο Παγκρήτιο Διαγωνισμό και στην αγορά. Λίγες όμως. Είναι ένα δυνατό χαρτί που ανοίγει νέες δυνατότητες στο χώρο του ελαιολάδου»«Χρειάζεται ενημέρωση. Στους παραγωγούς, στους ελαιουργούς, στους τυποποιητές, σε όλους τους εμπλεκόμενους στην αλυσίδα παραγωγής, γιατί έχει αυστηρές προδιαγραφές. Δεν είναι τόσο απλό, όσο ακούγεται. Σίγουρα δεν θα είναι όλο το Κρητικό ελαιόλαδο στην κατηγορία του «Κρήτη / Kriti» ΠΓΕ (Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη). Στη συνέχεια χρειάζεται αν ενεργοποιηθούν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί για να θωρακιστεί η πιστοποίηση».«Δεν ξέρω να σας απαντήσω. Δεν είμαι σίγουρη. Χρειάζεται να το δει η Περιφέρεια και οι διάφοροι φορείς για να μπορέσουμε να βγάλουμε ένα προϊόν αξιόπιστο για την αγορά, και να πάρει την θέση που του αξίζει!».«Χρειάζεται κυρίως διδαξιμότητα, εκπαίδευση. Όπως ξέρουμε η ποιότητα σε κανένα τομέα δεν προκύπτει ποτέ τυχαία».«Από μας εξαρτάται αυτό. Εννοώ όλη την αλυσίδα. Με υπομονή επιμονή και κυρίως κατεύθυνση. Είναι θέμα γνώσης και κατεύθυνσης. Είναι μια ενιαία αλυσίδα αυτή και δεν μπορεί να σπάσει κανένας κρίκος».
Η ποιότητα είναι αποτέλεσμα γνώσης και συνειδητών επιλογών
«Μπορεί 365 μέρες δουλειάς στο χωράφι, να καταστραφούν μέσα σε μισή ώρα στο ελαιοτριβείο»«Ο κ. Σαριδάκης κάνει μια εξαιρετική δουλειά. Συνεργαζόμαστε στο εργαστήριο. Υπάρχουν και άλλοι που είναι προσηλωμένοι στην ποιοτική παραγωγή με «διδαξιμότητα», φροντίδα, στοχοπροσήλωση. Ναι είναι καθοριστικός σταθμός το ελαιοτριβείο. Υπάρχουν, βέβαια και άλλα στάδια και όλα έχουν την συμμετοχή τους, αλλά το ελαιοτριβείο αποτελεί ένα βασικό σταθμό. Μπορεί 365 μέρες δουλειάς στο χωράφι, να καταστραφούν μέσα σε μισή ώρα στο ελαιοτριβείο».«Υπάρχουν παντού, σε όλο τον κόσμο. Από την εμπειρία μου στους διεθνείς οργανισμούς το μεγαλύτερο ποσοστό των ελαττωμάτων προκύπτει από τα ελαιοτριβεία. Δεν είναι μόνο δικό μας πρόβλημα, αλλά χρειάζεται να το παρακολουθούμε πάντα. Επομένως ναι μπορεί επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα η διαδικασία της έκθλιψης, όπως και μια κακή αποθήκευση, και δεν είναι τελικά στο χέρι του παραγωγού που το έχει παράξει»«Είναι πολλοί παράμετροι στους οποίους πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο ελαιοτριβείο. Το πρώτο είναι η ποιότητα του ελαιοκάρπου. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται και κυρίως η καθαριότητα. Η καθαριότητα είναι το μεγαλύτερο. Επίσης τα υλικά που χρησιμοποιούνται να είναι ανοξείδωτα, καθαρά, οι σωληνώσεις και βεβαίως η αποθήκευση».
Η κα Γερμανάκη κρατά στα χέρια της το βραβευμένο «PATHOS» του Μαλεβιζιώτη παραγωγού Γιώργου Σαριδάκη που πρόσφατα παρουσίασε η ΦΜ Ισχυρό το αγροτικό αποτύπωμα στο Μαλεβίζι
♦Ποια είναι η γνώμη σας για την ποιότητα του ελαιολάδου από το Μαλεβίζι; Μια περιοχή που στο παρελθόν συνδέονταν κυρίως με την αμπελοκαλιέργεια.
«Το Μαλεβίζι είναι ένας όμορφος τόπος και με πολύ εργατικούς ανθρώπους. Πιστεύω πως με διδαξιμότητα και εστίαση στην ποιότητα η περιοχή έχει να δώσει πολλά. Εξάλλου από την πρωτοπορία που κουβαλά στην παραγωγή της σταφίδας, η εργατικότητα και η επιχειρηματικότητα που έχουν επιδείξει οι αγρότες, αποτελεί χρήσιμη γνώση και για την ποιοτική ελαιοποίηση. Το Μαλεβίζι μπορεί να διαπρέψει και στο ελαιόλαδο. Ήδη έχουμε σπουδαία δείγματα από ανθρώπους όπως ο κ. Σαριδάκης».«Υπάρχει και η «ψαρολιά Κρήτης, που αποτελεί και την μοναδική ΠΓΕ ελιά στο νησί, στην Σαμαριά. Η άποψη μου για τα αιωνόβια δέντρα μας είναι πως υπάρχουν πολλές προοπτικές απ’ όπου και αν προσεγγίσεις την ελιά! Είτε ως δέντρο, είτε ως βρώσιμη ελιά. Το ζητούμενο είναι να τα σεβαστούμε τα αιωνόβια δέντρα μας και να τα φροντίσουμε όπως τους αξίζει ως μνημεία της φύσης με σοφία και δύναμη. Έτσι μπορούν να στηρίξουν όλους τους τομείς ανάπτυξης του νησιού μας, τόσο τον Πρωτογενή τομέα όσο και τον τουρισμό, με δράσεις ελαιοτουρισμού που μπορεί να διοχετευτούν εκεί η ελιά το ελαιόλαδο, αξιοποιώντας παράλληλα και τα δέντρα στον τουρισμό».«Ο Παγκρήτιος Διαγωνισμός Ελαιολάδου που είναι παιδί του εργαστηρίου μας και το υιοθέτησε η Περιφέρεια πράγματι έχει βάλει πολύ ισχυρές βάσεις στην ποιότητα και στην ανάδειξη του προϊόντος. Κάθε χρόνο κάνει εξελικτικά βήματα. Αφού εδραιώθηκε η ποιότητα και έχει μεγάλη αναγνωρισημότητα, ο διαγωνισμός από πέρσι έχει μπει και στην καινοτομία, συνδέοντας τις επιχειρήσεις ελαιοποίησης και με τον ελαιοτουρισμό αλλά και την εστίαση. Δίνει με λίγα λόγια την δυνατότητα στις επιχειρήσεις που προβάλουν και προάγουν το ελαιόλααδο και στην εστίαση και στον τουρισμό να δηλώσουν συμμετοχή και να διακριθούν. Και οι δύο επιτροπές και της ποιότητας και της καινοτομίας είναι ανεξάρτητες, αξιόπιστες από το Πανεπιστήμιο τα Επιμελητήρια. Πήγε πολύ καλά και πέρσι και πιστεύω πως το ίδιο θα γίνει και φέτος με πολλές συμμετοχές από αντίστοιχες δράσεις».Το πρωτότυπο άρθρο ανήκει στο Αγροτικά Archives – Φωνή Μαλεβιζίου .