Έκθεση του υπουργείου Γεωργίας των ΗΠΑ (USDA) για τα σιτηρά στην Ουκρανία. Τι σημαίνει για την Ελλάδα.
Ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι εκτιμήσεις του για τις καλλιεργούμενες εκτάσεις του Εμπορικού Έτους (MY) 2026/27 στις περιοχές που ελέγχονται από την Ουκρανία, σε σχέση με το UP2026-0012, με βάση τα στοιχεία της SSSU:
-Σιτάρι – 5,2 εκατ. εκτάρια
-Καλαμπόκι – 4,7 εκατ. εκτάρια
-Κριθάρι – 1,4 εκατ. εκτάρια
-Σίκαλη – 90.000 εκτάρια
Κατά τη στιγμή σύνταξης της έκθεσης, ο δείκτης κανονικοποιημένης διαφοράς βλάστησης (NDVI) ήταν ευνοϊκός για τις χειμερινές καλλιέργειες. Χρησιμοποιείται εδώ το στοιχείο, ως επιχείρημα για αυξημένες αποδόσεις στις χειμερινές καλλιέργειες (σιτάρι, σίκαλη και το ήμισυ της καλλιέργειας κριθαριού), αναφέρει η έκθεση. Οι ανοιξιάτικες καλλιέργειες (καλαμπόκι και το ήμισυ του κριθαριού) είχαν ευνοϊκές καιρικές συνθήκες κατά τη σπορά. Ωστόσο, η πτώση του NDVI στα τέλη Ιουνίου ενδέχεται να οδηγήσει σε μειωμένες αποδόσεις. Σημειώνεται ότι ο NDVI αποτελεί τυποποιημένο μέτρο της βλάστησης. Οι υψηλές τιμές υποδηλώνουν πιο υγιή βλάστηση, ενώ οι χαμηλές τιμές υποδηλώνουν χαμηλή ή μηδενική βλάστηση. Το Post εκτιμά ότι οι αποδόσεις σιταριού για το MY2026/27 θα είναι κατά 6% υψηλότερες από την προηγούμενη εκτίμησή του, με βάση τη δυναμική του NDVI. Για το κριθάρι, το καλαμπόκι και τη σίκαλη, εκτιμά τις αποδόσεις περίπου στα ίδια επίπεδα.
Οι αναθεωρημένες εκτιμήσεις για την παραγωγή του MY2026/27 στις περιοχές που ελέγχονται από την Ουκρανία είναι οι εξής:
-Σιτάρι – 23,9 εκατ. μετρικοί τόνοι (MMT)
-Καλαμπόκι – 33,0 MMT
-Κριθάρι – 5,1 MMT
-Σίκαλη – 280.000 μετρικοί τόνοι (MT)
Εξαγωγές
Κατά τη στιγμή σύνταξης της έκθεσης, οι ρωσικές επιθέσεις εναντίον πολιτικών πλοίων στα χωρικά ύδατα της Ουκρανίας και εναντίον των λιμενικών υποδομών της χώρας έχουν ενταθεί. Η Ουκρανία εξακολουθεί να έχει τη δυνατότητα εξαγωγής σιτηρών από τα μεγαλύτερα λιμάνια της Οδησσού (Chornomorsk, Odesa, Pivdennyi), ενώ η κυβέρνηση της Ουκρανίας δεν έχει κλείσει επίσημα τις θαλάσσιες διαδρομές. Ωστόσο, οι στρατιωτικές επιθέσεις σε πλοία που εισέρχονται και εξέρχονται από την περιοχή ώθησαν τους πλοιοκτήτες να επανεξετάσουν τη δραστηριοποίησή τους στη συγκεκριμένη διαδρομή, γεγονός που έχει οδηγήσει σε έλλειψη διαθέσιμων πλοίων. Σημειώνεται ότι η Ουκρανία διαθέτει πολλές εναλλακτικές διαδρομές εξαγωγών. Με βάση την τρέχουσα κατάσταση, παρατηρούμε μείωση στην πρόβλεψη για τις εξαγωγές σιταριού, κριθαριού και σίκαλης για το MY2026/27, καθώς και για το καλαμπόκι τόσο για το MY2025/26 όσο και για το MY2026/27.
Η Ουκρανία βίωσε πλήρη ναυτικό αποκλεισμό από τον Μάρτιο έως τον Ιούλιο του 2022. Ως εκ τούτου, χρησιμοποιείται τον Ιούλιο του 2022 ως βάση αναφοράς για τις εκτιμήσεις του σε περίπτωση που τα μεγαλύτερα λιμάνια της Οδησσού κλείσουν ή λειτουργήσουν με μειωμένη δυναμικότητα για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Σημειώνεται ότι η εκτίμηση αυτή είναι δυναμική και εξαρτάται από την κατάσταση ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και από τις χερσαίες και ποτάμιες υποδομές logistics και τις τιμές. Ως εκ τούτου, το FAS/Kyiv προβλέπει ότι οι μέσες μηνιαίες εξαγωγές σιτηρών κατά το MY2026/27 θα ανέλθουν σε 2,3 MMT, χαμηλότερα από τις μέσες μηνιαίες εξαγωγές κατά το πρώτο εξάμηνο του ημερολογιακού έτους 2026 (CY2026).
Οι εξαγωγές σιταριού κατά το MY2025/26 ανήλθαν σε 14,1 MMT. Η Ουκρανία απέστειλε περίπου το 50% (7,3 MMT) στην Αφρική, με την Αίγυπτο (3,8 MMT) και την Αλγερία (2,8 MMT) να αποτελούν τους σημαντικότερους αγοραστές. Οι εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή ανήλθαν σε 2,4 MMT, σημειώνοντας αύξηση 100% σε σχέση με το προηγούμενο MY. Η ποσότητα αυτή κατευθύνθηκε σε διάφορους προορισμούς, μεταξύ των οποίων ο Λίβανος, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, το Ισραήλ, η Συρία και το Ομάν.
Η αύξηση των εξαγωγών προς την Αφρική και τη Μέση Ανατολή κατέστη δυνατή λόγω της ανακατεύθυνσης ποσοτήτων που προηγουμένως κατευθύνονταν προς την ΕΕ. Οι εξαγωγές προς την ΕΕ μειώθηκαν στα 1,1 MMT μετά την εφαρμογή δασμολογικών ποσοστώσεων (TRQs) για τα αγροτικά προϊόντα από την Ουκρανία τον Οκτώβριο του 2025. Η Ουκρανία απέστειλε 3,0 MMT στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ασία, με τη συντριπτική πλειονότητα (2,1 MMT) να κατευθύνεται στην Ινδονησία.
Οι εξαγωγές προϊόντων σιταριού και αλευριού κατά το MY2025/26 ανήλθαν σε 84.000 MT. Η Ουκρανία εξήγαγε κυρίως αλεύρι σίτου (72% του συνολικού όγκου) και ζυμαρικά (27%) προς γειτονικές αγορές: Το 47% κατευθύνθηκε προς την ΕΕ και το 26% προς τη Μολδαβία. Η Γάζα και η Δυτική Όχθη αποτέλεσαν την τρίτη μεγαλύτερη αγορά, με 10.000 MT αλευριού σίτου να αποστέλλονται εκεί, σύμφωνα με την έκθεση του USDA. Οι εισαγωγές προϊόντων σιταριού και αλευριού κατά το MY2025/26 ανήλθαν σε 56.000 MT. Η Ουκρανία εισάγει κυρίως προϊόντα έτοιμα για μαγείρεμα: Zυμαρικά (75% του συνολικού όγκου), πλιγούρι και κουσκούς (20%). Οι κυριότεροι προμηθευτές ήταν η Ιταλία, η Τουρκία και η Πολωνία. Οι εξαγωγές κριθαριού κατά το MY2025/26 μειώθηκαν σε 1,5 MMT. Ο βασικός λόγος ήταν η υποτονική πορεία των εξαγωγών προς την ΕΕ: Μόλις 66.000 MT έναντι 411.000 MT κατά το προηγούμενο MY. Οι κυριότερες αγορές περιλάμβαναν την Κίνα (490.000 MT), την Τουρκία (300.000 MT), τη Λιβύη (230.000 MT), τη Σαουδική Αραβία (121.000 MT) και τον Λίβανο (115.000 MT). Δεν υπήρξαν ουσιαστικές εξαγωγές σίκαλης κατά το MY2025/26.
Εγχώρια κατανάλωση
Οι διαθέσιμες εγκαταστάσεις παραγωγής βιοαιθανόλης στην Ουκρανία θα μπορούσαν να επεξεργάζονται 450.000–650.000 MT καλαμποκιού ετησίως. Η ταχεία επέκταση της εγχώριας παραγωγής αιθανόλης εξαρτάται από τη δυναμική των τιμών του αργού πετρελαίου και του εγχώριου καλαμποκιού.
Τελικά αποθέματα
Υπάρχει εκτίμηση για αυξημένα τελικά αποθέματα για το MY2026/27, με βάση την εκτιμώμενη μείωση των εξαγωγών λόγω της επιδείνωσης της κατάστασης ασφαλείας στη Μαύρη Θάλασσα. Αναμένεται πως τα τελικά αποθέματα όλων των σιτηρών για το MY2026/27 θα ανέλθουν συνολικά σε σχεδόν 25 MMT. Σύμφωνα με τα στοιχεία της SSSU, η Ουκρανία διαθέτει συνολική αποθηκευτική δυναμικότητα άνω των 74 MMT για σιτηρά και ελαιούχους σπόρους, συμπεριλαμβανομένων περίπου 23 MMT πιστοποιημένων αποθηκών σιτηρών. Αυτό θα πρέπει να επιτρέψει στους Ουκρανούς αγρότες να διατηρήσουν μεγάλα αποθέματα κατά το MY2026/27.