Φωτοβολταϊκά, μπαταρίες, αντλίες θερμότητας και βιοαέριο: Οι ενεργειακές επενδύσεις που επιδοτούνται στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Από τις πιο «δυνατές» κατηγορίες του νέου πλαισίου για τα Σχέδια Βελτίωσης είναι η Παρέμβαση Π3-73-2.6, η οποία συνδυάζει δύο μεγάλες κατευθύνσεις, την αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και τις επενδύσεις κυκλικής οικονομίας.
Για τον παραγωγό, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εξετάσει επενδύσεις που μειώνουν το ενεργειακό κόστος, αλλά και λύσεις για την αξιοποίηση αποβλήτων και υποπροϊόντων της εκμετάλλευσης.
Φωτοβολταϊκά με επιδότηση
Η απόφαση προβλέπει την ενίσχυση φωτοβολταϊκών συστημάτων, είτε συνδεδεμένων είτε αυτόνομων. Στην ίδια κατηγορία μπορούν να ενταχθούν συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, δηλαδή συσσωρευτές, καθώς και συστήματα διαχείρισης της ενέργειας που παράγεται από επενδύσεις του ίδιου επενδυτικού σχεδίου. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί η επένδυση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως αγορά πάνελ. Το πλαίσιο επιτρέπει έναν ευρύτερο ενεργειακό σχεδιασμό της εκμετάλλευσης.
Αντλίες θερμότητας και γεωθερμία
Στις επιλέξιμες επενδύσεις περιλαμβάνονται γεωθερμικές αντλίες θερμότητας, αλλά και αντλίες θερμότητας για θέρμανση ή ψύξη εγκαταστάσεων ζωικής παραγωγής ή χώρων αποθήκευσης προϊόντων. Υπάρχει, ωστόσο, τεχνική απαίτηση για τις αντλίες θερμότητας.
Άλλες ΑΠΕ
Στο ίδιο πλαίσιο προβλέπονται ανεμογεννήτριες για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, συνδεδεμένες ή αυτόνομες, καθώς και καυστήρες βιομάζας για τη θέρμανση εγκαταστάσεων ζωικής παραγωγής. Η βασική λογική είναι ότι η επένδυση πρέπει να συνδέεται με τις πραγματικές ενεργειακές ανάγκες της εκμετάλλευσης. Γι’ αυτό προβλέπεται ενεργειακή μελέτη που τεκμηριώνει ότι η δυναμικότητα της επένδυσης δεν ξεπερνά τις ενεργειακές ανάγκες της μελλοντικής κατάστασης της εκμετάλλευσης.
Δεν επιδοτείται ένα ΑΠΕ σύστημα «στον αέρα»
Όταν η επένδυση αποσκοπεί στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, απαιτείται έκθεση ενεργειακού επιθεωρητή που να τεκμηριώνει μείωση τουλάχιστον 10% στο επίπεδο της συγκεκριμένης δραστηριότητας ή της εκμετάλλευσης. Επίσης, όπου απαιτείται, πρέπει να υπάρχουν τα απαραίτητα στοιχεία σύνδεσης για αυτοπαραγωγή με ενεργειακό ή πιστωτικό συμψηφισμό.
Aπόβλητα και βιοαέριο
Η δεύτερη μεγάλη ενότητα της Π3-73-2.6 αφορά την κυκλική οικονομία. Επιδοτούνται επενδύσεις για τη διαχείριση αποβλήτων, υποπροϊόντων και υπολειμμάτων της γεωργικής εκμετάλλευσης. Στις επιλέξιμες κατηγορίες περιλαμβάνονται:
- κτιριακές εγκαταστάσεις και λοιπές κατασκευές,
- δεξαμενές ομογενοποίησης,
- αερόβιοι και αναερόβιοι αντιδραστήρες,
- εξοπλισμός διαχωρισμού,
- εξοπλισμός βιοαερίου,
- εξοπλισμός κομποστοποίησης,
- απαραίτητη περίφραξη και διαμόρφωση του χώρου.
Για μία κτηνοτροφική μονάδα, για παράδειγμα, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι τα απόβλητα παύουν να αντιμετωπίζονται μόνο ως κόστος διαχείρισης και εντάσσονται σε ένα επενδυτικό σχέδιο αξιοποίησης.
Το μεγάλο πλαφόν του βιοαερίου
Η Π3-73-2.6 έχει ιδιαίτερα υψηλό όριο για τις επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις. Ο γενικός μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός της Π3-73-2.6 είναι 200.000 ευρώ για φυσικά και νομικά πρόσωπα και 500.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα. Για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις, όμως, οι επιλέξιμες δαπάνες μπορούν να φτάσουν τα 2,5 εκατ. ευρώ. Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα σημεία ολόκληρης της απόφασης για επενδύσεις μεγάλης κλίμακας.
Πόσο είναι η επιδότηση;
Οι δαπάνες που σχετίζονται με την εξοικονόμηση ενέργειας, την παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ και την προστασία του περιβάλλοντος/κυκλική οικονομία έχουν ένταση στήριξης 70%. Το ίδιο ποσοστό προβλέπεται και για τις δαπάνες της Π3-73-2.6. Επομένως, σε μία θεωρητικά πλήρως επιλέξιμη επένδυση 100.000 ευρώ, η δημόσια στήριξη μπορεί να ανέλθει σε 70.000 ευρώ, με την προϋπόθεση ότι η συγκεκριμένη δαπάνη πληροί όλους τους κανόνες του προγράμματος. Δεν ενισχύονται επενδύσεις παραγωγής ή υποκατάστασης ενέργειας από ΑΠΕ που χρησιμοποιούν ως πρώτη ύλη προϊόντα ενεργειακών καλλιεργειών. Επίσης, δεν είναι επιλέξιμες δαπάνες των οποίων πρωταρχικός σκοπός είναι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από βιομάζα.
Το συνολικό όριο
Εάν ένας παραγωγός θέλει να συνδυάσει διαφορετικές παρεμβάσεις — για παράδειγμα Σχέδιο Βελτίωσης, άρδευση και ενεργειακή επένδυση — πρέπει να υπολογίσει το συνολικό πλαφόν. Αθροιστικά, ο μέγιστος επιχορηγούμενος προϋπολογισμός των Π3-73-2.1, Π3-73-2.2 και Π3-73-2.6 δεν μπορεί να ξεπεράσει τις 750.000 ευρώ για φυσικό ή νομικό πρόσωπο και το 1.250.000 ευρώ για συλλογικά σχήματα, με την ειδική εξαίρεση του ορίου των 2,5 εκατ. ευρώ για επενδύσεις παραγωγής βιοαερίου από κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Τι πρέπει να κρατήσει ο παραγωγός
Η Π3-73-2.6 μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για έναν συνολικό ενεργειακό και περιβαλλοντικό μετασχηματισμό μιας αγροτικής μονάδας. Φωτοβολταϊκά, αποθήκευση ενέργειας, γεωθερμία, αντλίες θερμότητας, ανεμογεννήτριες, βιομάζα, βιοαέριο, κομποστοποίηση και διαχείριση αποβλήτων βρίσκονται στο ίδιο ευρύτερο επενδυτικό πλαίσιο. Το κρίσιμο, όμως, είναι ο σχεδιασμός, καθώς η απόφαση απαιτεί τεκμηρίωση της αναγκαιότητας, της δυναμικότητας και του εύλογου κόστους των επενδύσεων. Για δαπάνες άνω των 1.000 ευρώ απαιτούνται κατά κανόνα τρεις ανεξάρτητες προσφορές. Με άλλα λόγια, πρώτα σχεδιάζεται η ανάγκη της εκμετάλλευσης και μετά επιλέγεται ο εξοπλισμός — όχι το αντίστροφο.