Τα ακρόδρυα
«Τόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση όσο και το Εργαστήριό μας εστιάζουν πλέον στη μέτρηση της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης των καλλιεργειών, λέει ο κ. Νάνος. Για παράδειγμα, εξετάζεται πόσο επιβαρύνει το περιβάλλον ένα στρέμμα μηλιώνα: Ποιο είναι το ανθρακικό του αποτύπωμα και πόσος άνθρακας εκλύεται στην ατμόσφαιρα από τη χρήση μηχανημάτων, λιπασμάτων και λοιπών εισροών. Οι καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρώπη ενδιαφέρονται ολοένα και περισσότερο να γνωρίζουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των προϊόντων που καταναλώνουν.
»Ωστόσο, το επόμενο βήμα είναι ακόμη πιο ουσιαστικό. Με βάση τις αρχές της ορθής δενδροκομίας, διερευνάται πώς μπορούμε όχι μόνο να μειώσουμε τις εκπομπές, αλλά και να δεσμεύσουμε άνθρακα στο έδαφος. Δηλαδή, να απομακρύνουμε άνθρακα από την ατμόσφαιρα και να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
»Η αποθήκευση άνθρακα στο έδαφος επιτυγχάνεται κυρίως μέσω της αύξησης της οργανικής ουσίας. Η ενσωμάτωση οργανικής ουσίας, δηλαδή άνθρακα, βελτιώνει ουσιαστικά τις φυσικές, χημικές και βιολογικές ιδιότητες του εδάφους. Τα εδάφη αποκτούν μεγαλύτερη ικανότητα συγκράτησης νερού από τις βροχοπτώσεις, μειώνοντας έτσι τις ανάγκες άρδευσης.
»Παράλληλα, το έδαφος γίνεται πιο ελαφρύ και αεριζόμενο, περιορίζεται το στρες των δέντρων και βελτιώνεται η πρόσληψη οξυγόνου από το ριζικό σύστημα. Επιπλέον, μειώνεται η ανάγκη για χημική λίπανση, γεγονός που έχει θετικό αντίκτυπο τόσο στην παραγωγή όσο και στο περιβάλλον.
»Με τον τρόπο αυτό εισερχόμαστε σε μια νέα εποχή στη γεωργία».
Φυσική ανθεκτικότητα
Καθώς πολλά φυτοπροστατευτικά προϊόντα έχουν πλέον απαγορευτεί, η ενίσχυση της φυσικής ανθεκτικότητας των δέντρων καθίσταται απαραίτητη. Ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να το πετύχουμε είναι η αύξηση της οργανικής ουσίας του εδάφους, η οποία ταυτόχρονα λειτουργεί ως μηχανισμός δέσμευσης άνθρακα στο έδαφος και συμβάλλει στη βιωσιμότητα της δενδροκομίας.
«Όταν υπάρχει οργανική ουσία στο έδαφος, λέει ο κ. Νάνος, αναπτύσσονται σε κάθε γραμμάριο εδάφους μερικά εκατομμύρια βακτήρια και εκατοντάδες χιλιάδες μύκητες. Δημιουργείται έτσι ένα ιδιαίτερα ζωντανό και δραστήριο εδαφικό οικοσύστημα, το οποίο συμβάλλει ουσιαστικά τόσο στη θρέψη όσο και στην ανθεκτικότητα των φυτών.
»Η αυξημένη μικροβιακή δραστηριότητα βελτιώνει τη διαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων και ενισχύει τη φυσική άμυνα των καλλιεργειών απέναντι σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις».
Η οργανική ουσία και η εδαφική βιοποικιλότητα αποτελούν σημαντικά εργαλεία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, καθώς συμβάλλουν τόσο στη δέσμευση άνθρακα όσο και στη βελτίωση της λειτουργικότητας του εδάφους. Για το λόγο αυτό, η ενίσχυση της βιοποικιλότητας στο έδαφος μπορεί να προσφέρει ουσιαστική και μακροπρόθεσμη στήριξη στη βιώσιμη γεωργική παραγωγή.
Πίνακας
Ενδεικτικό πρόγραμμα λίπανσης ακρόδρυων. Οι εφαρμογές θρέψης κατά τους μήνες Ιούλιο – Αύγουστο εφαρμόζονται μόνο σε περιπτώσεις υψηλής παραγωγής ή εμφάνισης θερινών τροφοπενιών (κυρίως στη φιστικιά) και δεν αποτελούν γενική πρακτική για όλες τις καλλιέργειες ή όλα τα έτη.
| Περίοδος | Στοιχείο | Σκοπός / Παρατηρήσεις |
| Ιανουάριος – Φεβρουάριος | — | Δεν εφαρμόζονται βασικά στοιχεία. Μόνο βόριο ή ψευδάργυρος εφόσον υπάρχουν ενδείξεις τροφοπενίας. |
| Ιανουάριος – Φεβρουάριος | Βόριο (Β) | Κρίσιμο για καρπόδεση. Διάρκεια δράσης 2 – 3 έτη. |
| Ιανουάριος – αρχές Φεβρουαρίου | Ψευδάργυρος (Zn) | Όχι κλάδεμα ή άλλος ψεκασμός ±10 ημέρες. |
| Μάρτιος | Κάλιο (K₂O) | Δημιουργία και ποιότητα καρπών. Θειικό Κ σε αλκαλικά εδάφη. |
| Αρχές Απριλίου | Άζωτο (N) | Έναρξη θρέψης. Συμβάλλει σε καρπό & ελεγχόμενη βλάστηση. |
| Μάιος – Ιούνιος | Κάλιο (K2O) | Γέμισμα ψίχας, ποιότητα καρπού. |
| Ιούλιος – Αύγουστος | Άζωτο (N) | Αύξηση πρωτεΐνης, στήριξη έντονης καρποφορίας. |
| Ιούλιος – Αύγουστος | Άζωτο (N) | Σε υψηλή παραγωγή (π.χ. φιστικιά) |
| Ιούλιος – Αύγουστος | Κάλιο (K2O) | Στήριξη γεμίσματος ψίχας |
| Ιούλιος – Αύγουστος | Φώσφορος (P2O₅) | Μόνο σε έντονη καρποφορία |