Στην με αριθμό 1018/5-6-2026 επίκαιρη ερώτηση δεύτερου κύκλου του Βουλευτή Καβάλας της Κ.Ο. ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ κ. Μακάριου Λαζαρίδη προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με θέμα: «Άμεση στήριξη των αγροτών στα Τενάγη Φιλίππων λόγω των εκτεταμένων πλημμυρικών φαινομένων», απάντησε στη βουλή ο ΥφΑΑΤ Γιάννης Ανδριανός.
“Το ζήτημα των Τεναγών Φιλίππων είναι σοβαρό, πραγματικό και σύνθετο. Είναι ένα χρόνιο πρόβλημα διαχείρισης υδάτων αποστράγγισης και προστασίας της παραγωγικής γης. Όπως από πρώτο χέρι γνωρίζετε, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων γνωρίζει το πρόβλημα και ήδη έχουμε ξεκινήσει μια θεσμική διαδικασία συντονισμού με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Πριν από λίγες εβδομάδες πραγματοποιήθηκε στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων -όπως προείπατε- στο γραφείο μου, ευρεία σύσκεψη για τα Τενάγη Φιλίππων με τη συμμετοχή όλων των Βουλευτών -και βεβαίως ήσασταν εκεί- των Βουλευτών της Καβάλας, της Δράμας, της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, του Περιφερειάρχη, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, λοιπών εκπροσώπων των παραγωγών, των ΤΟΕΒ και υπηρεσιακών παραγόντων.
Στη σύσκεψη αυτή στην οποία συμμετείχατε -όπως είπα- και εσείς κύριε συνάδελφε, τέθηκαν τα ζητήματα που αναδεικνύετε σήμερα: Η αδυναμία καλλιέργειας σημαντικών εκτάσεων, 38.000 στρέμματα περίπου. Η στήριξη των παραγωγών, οι επιπτώσεις σε αγροτικά προγράμματα και οικολογικά σχήματα, αλλά και η ανάγκη μιας πιο μόνιμης και λειτουργικής λύσης για τη διαχείριση των υδάτων στην περιοχή.
Σε ό,τι αφορά το πρώτο σκέλος της ερώτησής σας, δηλαδή τις αποζημιώσεις, πρέπει να διακρίνουμε δύο διαφορετικές περιπτώσεις. Η πρώτη αφορά τις ασφαλιστικά καλυπτόμενες ζημιές, δηλαδή στην παραγωγή. Σύμφωνα λοιπόν, εδώ με τα στοιχεία του ΕΛΓΑ από τα πλημμυρικά φαινόμενα που σημειώθηκαν τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο του 2026 στην ευρύτερη περιοχή των Τεναγών Φιλίππων έγιναν επτά αναγγελίες, που αφορούν εννέα δηλώσεις ζημιάς, κυρίως σε σιτηρά, στις Περιφερειακές Ενότητες Καβάλας και Δράμας.
Η εκτιμητική διαδικασία έχει ολοκληρωθεί και θα ακολουθήσει κατά πολύ των σχετικών αποζημιώσεων στους ασφαλιστικά ενήμερους παραγωγούς, σύμφωνα με όσα προβλέπει ο Κανονισμός του ΕΛΓΑ.
Υπάρχει, όμως και η δεύτερη περίπτωση που είναι και η δυσκολότερη και αφορά τα αγροτεμάχια τα οποία δεν καλλιεργήθηκαν, όπως είπα γύρω στις τριάντα οκτώ χιλιάδες στρέμματα, ακριβώς επειδή παρέμειναν για μεγάλο χρόνο πλημμυρισμένα ή δεν μπορούσαν να αξιοποιηθούν παραγωγικά. Εδώ, λοιπόν, το θεσμικό πλαίσιο του ΕΛΓΑ έχει σαφές όριο. Ο ΕΛΓΑ αποζημιώνει ζημιές στην ασφαλισμένη φυτική παραγωγή και στο αντίστοιχο κεφάλαιο της ζωικής παραγωγής. Δεν αποζημιώνει, όμως, άσπαρτα αγροτεμάχια. Ακριβώς επειδή υπάρχουν παραγωγή οι οποίοι, χωρίς τη δική της υπαιτιότητα, βρίσκονται αντιμέτωποι με αδυναμία καλλιέργειας και συνεπώς με σοβαρή απώλεια εισοδήματος, εξετάζουμε όλες τις δυνατές λύσεις και μάλιστα, λύση μέσω του προγράμματος de minimis, για να αποζημιώσουμε τους συγκεκριμένους αγρότες.
Ο προϋπολογισμός, το συζητήσαμε και στη συνάντηση και με κάποιο έγγραφο, είναι γύρω στα 5 εκατομμύρια από ό,τι θυμάστε. Επίσης, έχουν εγκριθεί 2 εκατομμύρια ευρώ από τον συνάδελφο κ. Κατσαφάδο από την κρατική αρωγή για αποκατάσταση ζημιών στις υποδομές. Το ίδιο, λοιπόν, πλαίσιο εξετάζουμε και στα ζητήματα που συνδέονται με την ΚΑΠ, τις δηλώσεις ΟΣΔΕ, τα αγροτικά προγράμματα, τους νέους αγρότες και τα οικολογικά σχήματα.
Η κατεύθυνση είναι να αντιμετωπιστούν οι πραγματικές δυσχέρειες που δημιουργούν οι έκτακτες συνθήκες στην περιοχή με τρόπο θεσμικά ασφαλή, συμβατό με το ευρωπαϊκό πλαίσιο, εφαρμόσιμο στην πράξη, ώστε η κάθε ρύθμιση να μπορεί να σταθεί διοικητικά, νομικά και ευρωπαϊκά, για να μην δημιουργηθούν νέες αβεβαιότητες ή προβλήματα στη συνέχεια”, ανέφερε στην πρωτολογία του ο ΥφΑΑΤ.
Δευτερολογία Ανδριανού
“Πιστεύω ότι έχετε τη βούληση να ξεκαθαρίσετε τις αμφιβολίες που υπάρχουν σε παραγωγούς της περιοχής, εάν έχει πραγματική διάθεση το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για να αποζημιώσει ή να στηρίξει τους αγρότες. Νομίζω, είναι ξεκάθαρο από την πορεία μας και από την ηγεσία τώρα του Υπουργού κ. Σχινά, ότι όλοι μας δουλεύουμε σε αυτή την κατεύθυνση, να στηρίξουμε τον πρωτογενή τομέα και βεβαίως τους αγρότες που πλήττονται.
Αξιότιμε κύριε συνάδελφε, ως προς το δεύτερο ερώτημά σας, που αφορά τη χρηματοδότηση και την επίσπευση των έργων αποστράγγισης και αντιπλημμυρικής προστασίας να πω τα εξής: Τα αντιπλημμυρικά και αποστραγγιστικά έργα ως προς τον σχεδιασμό, τη μελέτη, την κατασκευή και τη συντήρησή τους, δεν είναι αποκλειστική αρμοδιότητα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το γνωρίζετε, κατά περίπτωση, εμπλέκονται -όπως είπατε- το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, οι Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων και οι λοιποί αρμόδιοι φορείς. Αυτό, το λέω για τον εξής λόγο: Για να υπάρξει βιώσιμη και λειτουργική λύση, πρέπει να ξεκινήσουμε από το ποιος έχει την αρμοδιότητα, ποιος έχει την τεχνική ευθύνη, ποιος μπορεί να ωριμάσει έργα και ποιος μπορεί να τα χρηματοδοτήσει.
Η περιοχή των Τεναγών Φιλίππων έχει ιδιαίτερα τεχνικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά και τα γνωρίζετε. Πρόκειται, για έναν χώρο στον οποίο ιστορικά συγκεντρώνονταν απορροές από τους γύρω ορεινούς όγκους. Με την αποξήρανση -το είπατε και εσείς- και την κατασκευή της κεντρικής Τάφρου Φιλίππων, η περιοχή απέκτησε γεωργική χρήση. Ωστόσο, λόγω της σύστασης του εδάφους και του φαινομένου της συνίζησης, τα υφιστάμενα στραγγιστικά έργα δεν επαρκούν, πλέον, με τον ίδιο τρόπο για την αποστράγγιση προς τον Αγγίτη.
Για την περιοχή των Τεναγών είχε υπάρξει, μάλιστα, μελέτη αντιπλημμυρικής προστασίας, στο πλαίσιο της οποίας εξετάστηκαν εναλλακτικές τεχνικές λύσεις. Ωστόσο, η διαδικασία δεν προχώρησε, καθώς υποβλήθηκαν αρνητικές γνωμοδοτήσεις για την προτεινόμενη λύση και η σχετική σύμβαση μελέτης διαλύθηκε. Άρα, το επόμενο βήμα δεν μπορεί να είναι μια βιαστική εξαγγελία, αλλά μια ώριμη, συμφωνημένη και τεχνικά τεκμηριωμένη λύση που θα μπορεί να αδειοδοτηθεί, να χρηματοδοτηθεί και να υλοποιηθεί.
Επισημαίνω ακόμα, ότι παράλληλα από την πλευρά του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η περιοχή εντάσσεται στον σχεδιασμό διαχείρισης κινδύνων πλημμύρας του ιδιωτικού διαμερίσματος της Ανατολικής Μακεδονίας. Τα σχετικά σχέδια, περιλαμβάνουν μέτρα πρόληψης, προστασίας ετοιμότητας και αποκατάστασης, μεταξύ των οποίων και μέτρα που αφορούν αποστραγγιστικά δίκτυα, αντιπλημμυρικά έργα, ολοκληρωμένο σχεδιασμό και καλύτερη συλλογή δεδομένων.
Ο βασικός ρόλος του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αφορά, κυρίως, τα χρηματοδοτικά εργαλεία. Το βασικό, λοιπόν, διαθέσιμο εργαλείο είναι η παρέμβαση Π3-73-1.1 για έργα υποδομών εγγείων βελτιώσεων, μέσω της οποίας μπορούν να χρηματοδοτηθούν νέα έργα άρδευσης και συναφείς υποδομές, εφόσον υποβληθούν από τους αρμόδιους φορείς, αξιολογηθούν και πληρούν τα προβλεπόμενα κριτήρια.
Στην τελευταία σχετική πρόσκληση, που έκλεισε τον Οκτώβριο του 2025, δεν είχε υποβληθεί η πρόταση για έργο στην Καβάλα. Πρέπει, συνεπώς, να υπάρξει ώριμη πρόταση με σαφές αντικείμενο, τεχνική τεκμηρίωση, αρμόδιο φορέα υλοποίησης και ρεαλιστική χρηματοδοτική διαδρομή.
Για αυτό και στη σύσκεψη που έγινε στο γραφείο μου στο Υπουργείο, συμφωνήθηκε η δημιουργία ομάδας εργασίας, με συντονισμό του Περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, ώστε να εξεταστούν οι θεσμικές τεχνικά και οι διοικητικές παράμετροι της λύσης. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόταση για ένα πιο αποτελεσματικό σχήμα διαχείρισης που θα μπορεί να συντονίζει τους ΤΟΕΒ Δράμας και Καβάλας και να αντιμετωπίζει τα ζητήματα των αγροτών στα Τενάγη Φιλίππων”. σημείωσε στην δευτερολογία του.