Σημαντικές διευκρινίσεις για το καθεστώς της ανωτέρας βίας στις περιπτώσεις κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων που πλήττονται από την ευλογιά των αιγοπροβάτων έδωσε από το βήμα της βουλής ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Θανάσης Καββαδάς. Τις διευκρινίσεις παρουσιάζει το Agronewsbomb.
Το ζήτημα αφορά ιδιαίτερα τους κτηνοτρόφους που συμμετέχουν σε προγράμματα όπως οι Νέοι Αγρότες και κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με υποχρεώσεις τις οποίες αδυνατούν να εκπληρώσουν μετά την υποχρεωτική θανάτωση του ζωικού τους κεφαλαίου λόγω ζωονόσων.
Η ευλογιά αναγνωρίζεται ως περίπτωση ανωτέρας βίας
Όπως ξεκαθάρισε ο υφυπουργός, η επιζωοτία, δηλαδή η εμφάνιση και εξάπλωση ζωονόσων όπως η ευλογιά και η πανώλη των αιγοπροβάτων, συγκαταλέγεται αναμφισβήτητα στις περιπτώσεις ανωτέρας βίας.
Ωστόσο, δεν υπάρχει οριζόντια πρόβλεψη που να καλύπτει αυτόματα όλους τους κτηνοτρόφους μιας περιοχής ή ολόκληρης της χώρας. Με απλά λόγια, η εμφάνιση ευλογιάς δεν οδηγεί αυτόματα στην αναγνώριση ανωτέρας βίας για κάθε δικαιούχο αγροτικού προγράμματος.
Η διαδικασία γίνεται ατομικά
Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο κ. Καββαδάς, κάθε κτηνοτρόφος που επλήγη από τη ζωονόσο πρέπει να υποβάλει ατομικό αίτημα αναγνώρισης ανωτέρας βίας. Η αίτηση εξετάζεται ξεχωριστά για κάθε εκμετάλλευση και ο ενδιαφερόμενος οφείλει να τεκμηριώσει:
το γεγονός που συνιστά ανωτέρα βία,
τον χρόνο κατά τον οποίο συνέβη,
τον τρόπο με τον οποίο επηρεάστηκε η εκμετάλλευση,
τις επιπτώσεις στο επιχειρηματικό σχέδιο ή στις υποχρεώσεις του προγράμματος στο οποίο συμμετέχει.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορεί να εξεταστεί η δυνατότητα απαλλαγής από συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή κυρώσεις που προβλέπονται από τα προγράμματα ενίσχυσης.
Εγκρίνονται οι περισσότερες αιτήσεις
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία που παρουσίασε ο υφυπουργός για το 2024. Συνολικά υποβλήθηκαν 508 αιτήσεις αναγνώρισης ανωτέρας βίας από κτηνοτρόφους που έχασαν ζώα λόγω ευλογιάς ή πανώλης. Από αυτές εγκρίθηκαν, ολικά ή μερικά, οι 468. Το ποσοστό αυτό δείχνει ότι η διοίκηση αναγνωρίζει στην πράξη τις εξαιρετικές συνθήκες που δημιουργούν οι ζωονόσοι, όταν οι αιτήσεις είναι επαρκώς τεκμηριωμένες.
Τι ισχύει για όσους μπήκαν στο πρόγραμμα Νέων ως κτηνοτρόφοι
Το θέμα έχει ιδιαίτερη σημασία για τους δικαιούχους του προγράμματος εγκατάστασης νέων γεωργών. Στη Μαγνησία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη Βουλή, από τις 160 αιτήσεις που κατατέθηκαν στο πρόγραμμα Νέων Αγροτών, οι 18 αφορούν εκμεταλλεύσεις αιγοπροβάτων, ενώ αρκετές από αυτές επλήγησαν από την ευλογιά.
Ο υφυπουργός κάλεσε τους πληγέντες να υποβάλουν τα σχετικά αιτήματα, επισημαίνοντας ότι κάθε περίπτωση θα εξεταστεί εξατομικευμένα και με ιδιαίτερη προσοχή. Παράλληλα, τόνισε ότι η υποχρεωτική θανάτωση ζωικού κεφαλαίου με εντολή των αρμόδιων αρχών αποτελεί σαφώς γεγονός ανωτέρας βίας, γεγονός που λαμβάνεται υπόψη κατά την αξιολόγηση των αιτημάτων.
Τι πρέπει να προσέξουν οι κτηνοτρόφοι
Οι κτηνοτρόφοι που έχουν χάσει ζώα λόγω ευλογιάς δεν θα πρέπει να θεωρήσουν ότι η αναγνώριση ανωτέρας βίας γίνεται αυτόματα. Απαιτείται η έγκαιρη υποβολή αίτησης και η πλήρης τεκμηρίωση των συνεπειών που είχε η ζωονόσος στην εκμετάλλευσή τους. Η συγκέντρωση όλων των σχετικών εγγράφων, αποφάσεων θανάτωσης, βεβαιώσεων των κτηνιατρικών υπηρεσιών και στοιχείων που αποδεικνύουν την αδυναμία τήρησης των υποχρεώσεων του προγράμματος είναι κρίσιμη για τη θετική εξέταση του φακέλου.
Το μήνυμα που προκύπτει από τις τοποθετήσεις του Υπουργείου είναι σαφές: Η ευλογιά μπορεί να αναγνωριστεί ως ανωτέρα βία, όμως η προστασία των δικαιωμάτων των κτηνοτρόφων περνά μέσα από την υποβολή και τεκμηρίωση ατομικού αιτήματος.