Το 2026 έχει ανακηρυχθεί από τον FAO ως «Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Βοσκών» (International Year of Rangelands & Pastoralists), μια παγκόσμια πρωτοβουλία που στοχεύει στην ανάδειξη της συμβολής των ποιμενικών συστημάτων στη βιώσιμη γεωργία, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Οι βοσκότοποι, που καλύπτουν εκτεταμένες περιοχές του πλανήτη, αποτελούν κρίσιμα οικοσυστήματα, φιλοξενώντας σημαντικό μέρος της παγκόσμιας βιοποικιλότητας και συγκρατώντας περίπου το 30% του οργανικού άνθρακα των εδαφών.
Η ποιμενική και μετακινούμενη κτηνοτροφία αναγνωρίζεται διεθνώς ως σύστημα που συνδυάζει παραγωγή τροφής υψηλής διατροφικής αξίας με ενεργή φροντίδα του περιβάλλοντος. Η βόσκηση συμβάλλει στη φυσική διαχείριση της βλάστησης, στη μείωση του κινδύνου πυρκαγιών, στην αναγέννηση των εδαφών και στη διατήρηση πολύτιμων φυτικών ειδών. Παράλληλα, στηρίζει τοπικές κοινωνίες και πολιτιστικές παραδόσεις που έχουν διαμορφωθεί διαχρονικά γύρω από τα ποιμενικά τοπία.
Στην ελληνική πραγματικότητα, ωστόσο, η ποιμενική κτηνοτροφία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές προκλήσεις. Οι κτηνοτρόφοι επισημαίνουν τη θεσμική καθυστέρηση στην αντιμετώπιση κρίσεων, το αυξημένο κόστος παραγωγής, την έλλειψη σταθερών χρήσεων γης και την απουσία συστηματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Την ίδια στιγμή, η επικράτηση εντατικών, σταβλισμένων μοντέλων εκτροφής έχει εντείνει την εξάρτηση από εισαγόμενες ζωοτροφές και έχει αυξήσει την ευαισθησία του κλάδου σε ζωονόσους.
Σε διεθνές επίπεδο, η Παγκόσμια Συμμαχία για το Διεθνές Έτος Βοσκοτόπων και Βοσκών καλεί τα κράτη και τους θεσμούς να αναλάβουν δράση για την αναγνώριση του ρόλου των ποιμενικών συστημάτων, την προστασία των δικαιωμάτων των κτηνοτρόφων και τη στήριξη των αυτόχθονων φυλών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι πάνω από 500 εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται άμεσα από τους βοσκοτόπους, ενώ δισεκατομμύρια ωφελούνται έμμεσα κατά μήκος της αγροδιατροφικής αλυσίδας.
Το 2026 δεν αποτελεί απλώς ένα επετειακό έτος, αλλά μια ευκαιρία πολιτικής και κοινωνικής επανεκκίνησης. Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι αν η διεθνής αυτή αναγνώριση θα μεταφραστεί σε ουσιαστικές παρεμβάσεις που θα στηρίξουν την ποιμενική κτηνοτροφία ως πυλώνα περιβαλλοντικής ισορροπίας, επισιτιστικής ασφάλειας και βιώσιμης υπαίθρου.
Ευχαριστούμε πολύ τον κ. Δημήτρη Μιχαηλίδη για την αποστολή των στοιχείων.