Αυξημένη ζήτηση από την Ιταλία, περιορισμένες ποσότητες και υψηλές θερμοκρασίες διαμορφώνουν ένα διαφορετικό σκηνικό στην αγορά του καρπουζιού μετά τον Δεκαπενταύγουστο. Οι παραγωγοί βλέπουν τις τιμές να ανεβαίνουν, την ώρα όμως που το κόστος παραγωγής και κυρίως τα εργατικά παραμένουν ένα μεγάλο «αγκάθι».
Σε εντελώς διαφορετικό επίπεδο κινείται η αγορά του καρπουζιού στα Τρίκαλα μετά τις 10-20 Αυγούστου, με τις τιμές παραγωγού για τα όψιμα καρπούζια να καταγράφουν άνοδο. Όπως περιγράφει μιλώντας στο Agronewsbomb, ο παραγωγός καρπουζιού και πεπονιού από τα Τρίκαλα, Αντώνης Καραλής, αυτή την περίοδο οι τιμές από το χωράφι έχουν φτάσει στα 30 λεπτά το κιλό.
Η εικόνα αυτή, δεν είναι τυχαία. Βασικός παράγοντας είναι οι περιορισμένες πλέον διαθέσιμες ποσότητες, καθώς αρκετές παραγωγικές περιοχές έχουν ήδη ολοκληρώσει σε μεγάλο βαθμό την εμπορική τους δραστηριότητα. Παράλληλα, οι υψηλές θερμοκρασίες που επικρατούν ενισχύουν την κατανάλωση και κρατούν ζωντανή τη ζήτηση.
Η Ιταλία έδωσε ώθηση στην αγορά
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της αγοράς έπαιξε και το ενδιαφέρον από την Ιταλία. Όπως αναφέρει ο κ. Καραλής, το ενδιαφέρον από την Ιταλική αγορά ήταν έντονο γύρω στις 15 με 20 Αυγούστου, με αποτέλεσμα να φύγουν ποσότητες από την Ελληνική αγορά. Παράλληλα, είχαν ήδη αποσταλεί καρπούζια από άλλες σημαντικές παραγωγικές περιοχές της χώρας, περιορίζοντας ακόμη περισσότερο τις διαθέσιμες ποσότητες αργότερα μέσα στον Αύγουστο. Έτσι, όσο περνούσαν οι ημέρες και η αγορά έμπαινε στο τελευταίο κομμάτι της σεζόν, τα όψιμα καρπούζια απέκτησαν μεγαλύτερη αξία.
«Τώρα έχουν 30 λεπτά από το χωράφι», σημειώνει χαρακτηριστικά ο παραγωγός, περιγράφοντας μια αγορά στην οποία η προσφορά είναι πλέον περιορισμένη. Στην άνοδο των τιμών συμβάλλει κι ένας ακόμη παράγοντας, ο καιρός. Οι υψηλές θερμοκρασίες λειτουργούν υπέρ της κατανάλωσης καρπουζιού, καθώς το προϊόν παραμένει ιδιαίτερα δημοφιλές τους ζεστούς μήνες και αποτελεί μία από τις βασικές επιλογές των καταναλωτών για δροσιά και ενυδάτωση.
Καλή πορεία για τα πρώιμα
Η φετινή καλλιέργεια στα Τρίκαλα είχε αρκετές διακυμάνσεις. Τα πολύ πρώιμα καρπούζια, σύμφωνα με τον κ. Καραλή, πήγαν καλά. Ιδιαίτερα καλά κινήθηκαν τα σκεπαστά καρπούζια, τα οποία έφτασαν σε τιμές της τάξης των 30-40 λεπτών το κιλό. Ωστόσο, η συνέχεια δεν ήταν ανάλογη. Με την αύξηση των ποσοτήτων που έφτασαν στην αγορά, οι τιμές υποχώρησαν, με αποτέλεσμα να παραμείνουν καρπούζια στα χωράφια. Η φετινή χρονιά είχε μάλιστα ένα επιπλέον χαρακτηριστικό, καθώς στην καλλιέργεια επέστρεψαν και παραγωγοί που είχαν αρκετά χρόνια να ασχοληθούν με το καρπούζι, είτε έβαλαν πρώτη φορά φέτος. Η εξέλιξη αυτή αύξησε την παραγωγική βάση και σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση ποσοτήτων σε συγκεκριμένες χρονικές περιόδους, δημιούργησε μεγαλύτερη πίεση στην αγορά.
Τα όψιμα κρατούν την αγορά
Η κατάσταση διαφοροποιήθηκε αισθητά στα όψιμα καρπούζια. Μετά τον Δεκαπενταύγουστο, ενδεχομένως και λίγο πιο πριν, η αγορά άρχισε να εμφανίζει καλύτερες τιμές, καθώς οι διαθέσιμες ποσότητες περιορίστηκαν και ταυτόχρονα παρέμεινε η ζήτηση. Για τα όψιμα, ξεσκέπαστα καρπούζια, οι αποδόσεις στα Τρίκαλα κινούνται περίπου στους 5 τόνους ανά στρέμμα, σύμφωνα με τον παραγωγό. Σε μια περίοδο που οι τιμές παραγωγού έχουν φτάσει περίπου στα 30 λεπτά το κιλό, η εικόνα του εισοδήματος βελτιώνεται σημαντικά σε σχέση με περιόδους της σεζόν κατά τις οποίες οι τιμές είχαν υποχωρήσει. Ωστόσο, η υψηλή τιμή δεν σημαίνει αυτομάτως και υψηλό καθαρό κέρδος. Το κόστος καλλιέργειας παραμένει σημαντικό και οι παραγωγοί καλούνται να διαχειριστούν μια σειρά από δαπάνες που έχουν αυξηθεί τα τελευταία χρόνια.
Περίπου 600 ευρώ το στρέμμα το κόστος παραγωγής
Για τη φετινή καλλιέργεια, το κόστος παραγωγής για τον παραγωγό υπολογίζεται περίπου στα 600 ευρώ το στρέμμα. Σημαντικό κομμάτι αυτού του κόστους αποτελούν τα εργατικά, τα οποία έχουν εξελιχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για τις καλλιέργειες που απαιτούν πολλά χέρια. Το ζήτημα πλέον δεν είναι μόνο το ύψος του μεροκάματου, αλλά και η διαθεσιμότητα εργατών. «Δύσκολα βρίσκεις εργατικά για όλες τις εργασίες», αναφέρει ο κ. Καραλής, περιγράφοντας μια κατάσταση που αντιμετωπίζουν πολλοί παραγωγοί. Ενδεικτικά, για εργασίες όπως η σπορά, τα μεροκάματα φτάνουν περίπου στα 50 ευρώ, επιβαρύνοντας το συνολικό κόστος της καλλιέργειας.
Και το φόρτωμα επιβαρύνει τον παραγωγό
Στο κόστος που πρέπει να υπολογίσει ο παραγωγός προστίθεται και η διαδικασία της φόρτωσης. Στα Τρίκαλα, όπως εξηγεί ο παραγωγός, το φόρτωμα αντιστοιχεί περίπου σε 3,5 λεπτά το κιλό. Σε μια καλλιέργεια με μεγάλες ποσότητες, ακόμη και λίγα λεπτά ανά κιλό μπορούν να μετατραπούν σε σημαντική συνολική δαπάνη. Γι’ αυτό και η πραγματική εικόνα για το εισόδημα του παραγωγού δεν μπορεί να αποτυπωθεί μόνο από την τιμή πώλησης. Χρειάζεται να συνυπολογιστούν η στρεμματική απόδοση, τα εργατικά, το κόστος εισροών, η συγκομιδή, η φόρτωση και όλες οι υπόλοιπες δαπάνες που απαιτούνται μέχρι το προϊόν να φύγει από το χωράφι.
Διαφορετική εικόνα στα πεπόνια
Αντίθετη είναι σε μεγάλο βαθμό η εικόνα που παρουσιάζουν τα πεπόνια. Ο κ. Καραλής καλλιεργεί φέτος και πεπόνι κι όπως αναφέρει, η πορεία τους δεν ήταν καλή. Στα πρώιμα πεπόνια υπήρξαν σημαντικές απώλειες λόγω σαπίσματος, γεγονός που επηρέασε αρνητικά την εμπορική τους εικόνα. Στα όψιμα, τον Δεκαπενταύγουστο και μετά έφτασαν περίπου στα 40 λεπτά το κιλό οι τιμές, ενώ για κάποιες ποσότητες η τιμή παραγωγού διαμορφώθηκε γύρω στα 35 λεπτά. Η εικόνα αυτή δείχνει για ακόμη μία φορά πόσο διαφορετικά μπορεί να εξελιχθεί η αγορά μέσα στην ίδια καλλιεργητική περίοδο, ανάλογα με την προσφορά, τη ζήτηση και τον χρόνο διάθεσης του προϊόντος.